ब्लग

शिक्षकको नजरमा ‘मास्टर्नी’ गीत: मर्यादामाथि प्रहार र भविष्यमाथिको खेलबाड

गुरु ब्रह्मा गुरु विष्णु गुरु देवो महेश्वरः भन्दै शिक्षकलाई भगवानको दर्जा दिने हाम्रो समाज आज कता जाँदैछ? भन्ने यो एउटा गम्भीर प्रश्न बनेको छ। पछिल्लो समय न समाजले, न राष्ट्रले, न त कला र मनोरञ्जनको क्षेत्रले नै शिक्षकको गरिमालाई बुझ्न सकेको देखिन्छ। समाजको हरेक कुनामा, राज्यको उपेक्षापूर्ण नीतिमा र अहिले आएर सस्तो लोकप्रियता कमाउने नाममा कलाकारहरूबाट समेत शिक्षक वर्ग निरन्तर अपमानको सिकार भइरहेका छन्।यसैको पछिल्लो र निकै लज्जास्पद उदाहरण बनेको छ— चलचित्र ‘मास्टर्नी’ को विवादित गीत। कला र मनोरञ्जनको नाममा… पुरा पढौ

बाटुलेचौरमा खानेपानी: एक स्मरण

विक्रम संवत् १९९० सालमा राणा सरकारको दौडाहा टिमसँग बाटुलेचौरबासीले खानेपानीको माग राखे। दौडाहा टिमका हरि शम्शेरले घार्मी अलैंचीबारीको पानी ल्याउने स्टीमेट गर्छु भने तर त्यो त्यस समयमा त्यसै सेलायो। यता बाटुलेचौर क्षेत्रका बासिन्दाले पायक पर्ने सेती गण्डकी, कालीखोला तथा रानी छहरोबाट पानी ल्याउँने गर्थे । काली खोलामा प्रत्येक टोल बस्तिका अलग अलग पानी घाट पँधेरो थियो।जुम्ली डाँडामूनि राणाहरुको जर्नेलको पँधेरो, त्यस भन्दा माथि गन्धर्व पँधेरो ,त्यसको माथि क्षेत्रीहरूको बिष्ट पँधेरो, त्यस माथि बाहुनहरुको बाहुनी पँधेरो, अम्बिका टोलको जुंगे तर्ने घाट… पुरा पढौ

औद्योगिक गाँजा र नेपाली कपडा उद्योग: सम्भावनाको नयाँ क्षितिज

पोषराज पौडेल नेपाल कृषिप्रधान देश हो। यहाँको हावापानी, भौगोलिक विविधता र प्राकृतिक स्रोतले कृषि तथा कृषि–आधारित उद्योगका लागि ठूलो सम्भावना बोकेको छ। तर विडम्बना, हामीले अझै पनि आफ्ना प्राकृतिक स्रोतको पर्याप्त उपयोग गर्न सकेका छैनौं। पछिल्लो समय गण्डकी प्रदेश सभाले गाँजा खेतीको नियमन तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी विधेयक पारित गरेसँगै औद्योगिक गाँजा (Industrial Hemp) को उत्पादन र प्रयोगबारे नयाँ बहस सुरु भएको छ। यो केवल एउटा कानुनी निर्णय मात्र होइन, नेपालको कृषि, उद्योग, रोजगारी र निर्यात व्यापारलाई नयाँ दिशातर्फ लैजान सक्ने महत्वपूर्ण… पुरा पढौ

“स्कुलको ढोकाबाट फर्किएको भविष्य” – सरू लम्साल

नयाँ शैक्षिक शत्र शुरू भएको थियो । पोखराको मौसम खुलेको हिमाल बिहानको चिसो हावा भर्खरै झुल्कदै गरेको घामको किरण सँगै सानो हातमा नयाँ झोला, अनि छेउमै उभिएकी आमा - आमाका आखाँमा एउटा सानो तर गहिरो सपना "मेरो बच्चा अधि बढोस ।" यहि सोच्दा सोच्दै स्कुलको गेट आएको पत्तै भएन बच्चालाई स्कुल छाडेर फर्किन् । यसपालि भने अब विस्तारै मेरो बच्चा पनि पक्के राम्रो सँग अगाडी बढ्नेछ भन्ने विश्वासका साथ दैनिकी चलिरहेको थियो।केहि हप्तापछि स्कुलबाट फोन आउछ "म्याम एकपटक विद्यालय आउनुहोस… पुरा पढौ

४ बर्षे कार्यकालमा मैले गरेका ५० उल्लेखनीय कामहरु – प्रा. डा. भरत खत्री

म ४ बर्ष निर्देशकको रूपमा काम गरेको ४ बर्षे पदावधि आज सकिएको छ ।पछिल्ला ४ बर्षमा प्रतिष्ठान र अस्पताल परिवार मिलेर बिभिन्न बिभागलाई स्तरोन्नति गरी कम्तिमा ५० वटा उल्लेख गर्न लायक काम भयको कुरा सबैलाइ जानकारी गराउन चाहान्छु । साथै मलाई निर्देशक बन्न/बनाउन पहल गर्ने सबै महानुभावहरुलाई हार्दिक कृतज्ञता ज्ञापन गर्न चाहान्छु ।बि सं २०१२ सालमा Soldier board अस्पतालको रूपमा शुरू भै कास्की जिल्ला अस्पताल, गण्डकी अंचल अस्पताल, पश्चिमांचल क्षेत्रीय अस्पताल हुंदै २०७२ सालमा पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिस्ठानको रूपमा बिकसित… पुरा पढौ

जलवायु परिवर्तनको मार श्रमिक वर्गमा : हरित रोजगारी नीति अबको आवश्यकता

जलवायु परिवर्तनको असर अब केवल हिमनदी पग्लिने वा समुद्री सतह बढ्ने समस्यामा सीमित छैन। यसको प्रत्यक्ष प्रभाव रोजगारी, श्रम, स्वास्थ्य र अर्थतन्त्रमा देखिन थालेको छ, विशेष गरी श्रमिक वर्गमा। गर्मीको लहर, असामान्य वर्षा, चट्याङ, बाढी र सुख्खाजस्ता चरम मौसम घटनाहरूले श्रम बजारमा चुनौती थपिरहेका छन्। नेपालजस्तो विकासोन्मुख मुलुकमा ठूलो संख्यामा श्रमिकहरू खुला आकाशमुनि वा जोखिमपूर्ण वातावरणमा काम गर्न बाध्य छन्। मौसममा आएको तीव्र परिवर्तनले उनीहरूको उत्पादन क्षमतामा मात्र नभई, जीवनमा नै प्रभाव पार्न थालेको छ। हिमाली क्षेत्र तात्दै, जोखिम बढ्दै… पुरा पढौ

तिज : हिजो र आज

आज भाद्र शुक्ल पक्षको तृतीया तिथि । हरितालिका तीज पर्व । नेपाल नेपालीको एक विशेष सांस्कृतिक पर्व हो । भाद्र शुक्ल तृतीयाको दिन नेपाली महिलाहरूले भगवान् शिवको पूजाआराधना गरी व्रत बस्नुका साथै नाचगान गरेर धुमधामसँग तीज मनाइरहेका छन् । गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमी पनि तीजकै अङ्गको रूपमा लिइन्छ । हरितालिका तिज : हरितालिका: यो नाम संस्कृत शब्द “हरिता” र “तालिका” बाट आएको हो। शब्दकोषका अनुसार हरितालिका भन्नाले “प्रायः नेपाली सधवा नारीहरूले सौभाग्यको स्थायित्वका लागि भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिन निराहार बसेर… पुरा पढौ

पुस्तकालय दिवस : महत्व, अवस्था र चुनौती

आज भदौ १५ गते “राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवस” । १७औं “पुस्तकालय दिवस” विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ। विसं २०६५ देखि भदौ १५ लाई पुस्तकालय दिवसको रूपमा मनाउने निर्णय गरिएको थियो । पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरणका समयमा संकलन गरेका महत्वपूर्ण दस्तावेजलाई पछि उनका नाति गीर्वाणयुद्धले पुस्तकालयका रूपमा संग्रहित गरेर संरक्षण गरेका थिए। राजा गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाहको शासनकालमा विसं १८६९ भदौ १५ गते शुक्रबार पुस्तकालय स्थापना गर्ने कानुनमा लालमोहर लगाइएको थियो । विसं १८६९ भदौ १५ गते “पुस्तक चिताई तहाबिल”को स्थापना गरियो। यो नेपालमा… पुरा पढौ

फोटोग्राफी : अवश्था, अवसर र चुनौति (सन्दर्भ : १९ अगस्त विश्व फोटोग्राफी दिवस)

आज अगस्ट १९ तारिख विश्व फोटोग्राफी दिवस । हरेक वर्ष अगस्ट १९ मा यो दिवस बिबिध कार्यक्रम गरि मनाइन्छ। यो दिवस सन् २०१० देखि आधिकारिक रूपमा मनाउन थालिएको हो।(१) यो बर्षको थिम :विश्व फोटोग्राफी दिवस २०२४ को थिम “एन् एन्टायर डे” (An Entire Day) रहेको छ। यस थिमको मुख्य उद्देश्य विश्वभरका फोटोग्राफरहरूलाई एउटै दिनको अवधिमा संसारभरका विविध पक्षहरूलाई समेटेर तस्वीरहरू खिच्न प्रेरित गर्नु हो। यसमा प्रत्येक व्यक्तिको अनुभव, परिवेश, र घटनाहरूलाई एउटै दिनमा क्यामेराको माध्यमबाट चित्रण गर्न आह्वान गरिएको छ।फोटोग्राफीको… पुरा पढौ

कहां गए ति दिनहरु…. : सिमलका रुखहरु र गिद्धका झुण्ड

मुस्किलले दुइ हात चौडाइका डहरहरुले पोखराको पुर्बी छेउदेखि पश्चिम छेउ । उत्तरदेखि दक्षिण छेउहरु जोडिएका हुन्थे ।पोखराभरी लामा छोटा असंख्य डहरहरुको सञ्जाल छिचोलेर गन्तब्यमा पुग्नु महाभारतको युद्ध जस्तै कठिन र दुरुह हुन्थ्यो ।अगाडीबाट लामा लामा सिंग भएका भैंसीहरु तथा परालको भारी बोकेका किसानहरु आए भने दायां बायांका अग्ला बाण्डाहरु उक्लेर बाटो छाडी दिनु पर्थ्यो । झण्डै चार हात चाक्ला जगबाट पिरामिड शैलीमा ढुंगा र फुको माटो मिलायर बनाएका बाण्डाहरु माथी हावा समेत नपस्ने गरी डालेघांसका रुखहरु प्राकृतिक रुपमै उम्रेर हुर्किएका… पुरा पढौ