नेपाल सम्वतको स्वागतार्थ पोखरामा निकालियो बृहद भिन्तुना र्याली

सन्देश श्रेष्ठ
पोखरा, कात्तिक २४

नेपालीको मौलिक तथा राष्ट्रिय सम्वत नेपाल सम्वत ११४७ को स्वागतार्थ पोखरामा बृहद भिन्तुना ¥याली निकालिएको छ । नेवा खलः कास्कीसहित नेवाः मिसा पुच कास्की, नेवाः ल्याम्ह पुच कास्की, नेवा पत्रकार पुच कास्की र झिगु भाय झिगु संस्कृतिको संयुक्त आयोजनामा मंगलबार पोखरामा न्हुँ दया भिन्तुना ¥याली निकालिएको हो । ¥याली अघि पोखरा–३ नारायणस्थान मन्दिर नजिकै रहेको बिरेन्द्र स्मृति पार्क भित्र रहेको राष्ट्रिय विभूती शंखधर साख्वाको प्रतिमामा माल्यार्पण गरिएको थियो ।

नेपालीको महान पर्व तिहार (दीपावली) अन्तर्गतको नेवारी समुदायमा प्रचलित म्हः पुजाको दिनदेखी नेपाल सम्वत (नयाँ बर्ष) प्रारम्भ हुने हुँदा नेपाल सम्वतको स्वागतार्थ हरेक बर्ष पोखरामा भिन्तुना ¥याली निकालिदै आएको छ । यसैको निरन्तरता स्वरुप यस वर्षपनि ¥याली निकालिएको नेवाः खल कास्कीका अध्यक्ष अशोक पालिखेले जानकारी दिए । ¥यालीमा झाँकीसहित विभिन्न जाति जनजातिहरुको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो ।

¥यालीमा सहभागीहरुले न्हुँ दया भिन्तुना लेखिएको ब्यानर, प्लेकार्ड तथा नेपाल सम्वतका प्रवर्तक संखधर साख्वाको तस्बिरसहितको प्लेकार्ड बोकेका थिए । कार्यक्रममा नेवार समुदायका पुरुषले दौरा सुरुवाल (कोथ्य लः) र महिलाले हाकुपटासी लगाएका थिए । त्यस्तै, ¥यालीमा कुमारीलाई डोलीमा राखेर बोकिएको थियो भने तायाःमचा, लाखेलगायत पनि नाचिएको थियो । कार्यक्रममा विभिन्न सांस्कृतिक झाँकी प्रदर्शन गरिएको थियो भने नेवारी संस्कृति झल्कने लाखे तथा लाठी नाचसहित मुरली बजाउँदै सहभागी भएका थिए ।

आफ्नो मौलिक पहिचान झल्काउँदै संस्कृति संरक्षण गर्ने उद्देश्यले नेपाल सम्वतको अवसरमा नेवारी संस्कृति प्रदर्शन गरिएको नेवाः खल कास्कीका अध्यक्ष अशोक पालिखेले बताए । ¥यालीमा नेवारबाहेक जलारी, गुरुङ, मगर, थकाली, तामाङ, ह्योल्मो, क्षेत्री, ब्राह्मणलगायतका जातीय संघसंस्थाहरुको संस्थागत सहभागीता थियो ।

पोखराको नयाबजारस्थित प्रदेश संग्रहालयबाट शुरु भएको ¥याली महेन्द्रपुल, पालिखेचोक, तेर्सापट्टी, नालामुख, भीमसेनटोलहुँदै नेवा छेँ भवनमा पुगेर शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा परिणत भएको थियो ।

समापन कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पोखरा महानगरपालिकाका उपप्रमुख मञ्जुदेवी गुरुङले नेपाल सम्वत नेपालीको मौलिक र साझा सम्वत भएको बताईन् । हाम्रो भाषा संस्कृति संसारकै उत्कृष्ट छ, उनले भनिन्,‘नेपाल सम्वत मौलिक सांस्कृतिक पहिचान, ऐतिहासिक गौरव र स्वाभिमान बोकेको मौलिक सम्वत हो, त्यसैले यसको संरक्षण र प्रवद्र्धनमा सबै लागौं ।’ उनले नेवार सम्वत राष्ट्रिय सम्वत भएकाले यसको प्रयोग व्यवहारमा देखिनुपर्नेमा जोड दिईन् ।

नेवाः खल कास्कीका अध्यक्ष अशोक पालिखेले नेपाल सम्वत मौलिक र साझा सम्वत भएकाले यसलाई दैनिक कामकाजमा प्रयोग गरिनुपर्ने बताए । तर राज्यले आफैले घोषणा गरेअनुसार व्यवहारमा कार्यान्वयन नआएकोप्रति आश्चर्य व्यक्त गरे । उनले भने,‘यो तुरुन्त कार्यान्वयन गरियोस् ।’

यसैबीच, ¥यालीमा प्रस्तुत झाँकीमध्ये रूपा देउराली नेवाः खल कास्की प्रथम भएको छ । प्रथम स्थान हासिल गरेको रुपा देउराली नेवाः खलले नगद २५ हजारसहित प्रमाण पत्र प्राप्त गरेको छ। त्यस्तै, नदीपुर नेवाः खल द्वितीय, कुँडहर नेवाः कचा खल तृतीय र फेदी नेवाः खल रूपा गाउँपालिकाले सान्त्वन स्थान प्राप्त गरेका छन् । प्रतियोगिताको निर्णायक संयोजकमा मानकाजी माकाजु तथा सदस्यमा भैरवलाल श्रेष्ठ र बलबहादुर श्रेष्ठ रहेका थिए ।

कार्यक्रममा पशुपती क्षेत्र विकास कोषको सदस्य सचिव भएकोमा नेवाः खल कास्कीका पूर्व बरिष्ठ उपाध्यक्ष तीर्थ श्रेष्ठलाई सम्मान गरिएको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै श्रेष्ठले राष्ट्रको नाममा रहेको नेपाल सम्वत विश्वकै एकमात्र मौलिक सम्वत रहेको बताउँदै यसको व्यवहारिक कार्यान्वयनमा जोड दिए । नेपाल विविधतापूर्ण देश हो,उनले भने,‘यो विविधतालाई सम्मान र व्यवस्थित मात्र गर्न सके पनि देशलाई समृद्ध बनाउन सकिन्छ ।’

नेपाल सम्वतको प्रचलन राष्ट्रिय विभुती शंखधर साख्वाले चलाएका हुन् । साख्वाले तत्कालिन नेपाल भनेर चिनिने काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरका जनताको ऋण तिरेर नेपाल सम्वत चलाएका हुन् । सरकारले नेपाल सम्वतका प्रवर्तक साख्वालाई विक्रम सम्बत २०५५ सालमा राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरेको थियो । नेपाल सम्वत् नेपालमै प्रादूर्भाव भएको मौलिक सम्वत हो ।

सर्बाधिकार सुरक्षित गरिएको बारे : यस एभरेस्ट आवाज डटकमबाट सम्प्रेषित कुनैपनि समाचार, लेख, बिचार, टिप्पणी वा अन्य कुनैपनि किसिमको सामग्री सर्वाधिकार सुरक्षित गरिएको छ । यहाँ सम्प्रेषित कुनैपनि सामग्री बिना अनुमति साभार गरेको पाईए कानुनी कारबाहीमा जान बाध्य हुने जानकारी गराउँछौं ।