विचार

बैंक डुब्छ वा डुब्दैन ? नेपालका निक्षेपकर्ताहरु कसरी सुरक्षित छन् ?

अहिले नेपालमा केहि ब्यक्तिहरु फलानो बैंक डुब्छ भन्दै बिभिन्न मिडियामा बोलिरहेका भेटिन्छन् भने केहि बैंकिङ्ग तथा आर्थिक क्षेत्र भन्दा बाहिरका क्षेत्रका बिज्ञहरुले तथ्यभन्दा बाहिरका कुराहरु गरिदिनाले भ्रम पैदा हुनपुगी बैंकप्रति नकरात्मक बातावरण बन्न पुगेको छ । जसरी कुनै एकजना ईन्जिनियर वा पाईलटले आफू पढेलेखेको भयो भन्दैमा कुनै बिरामीलाई पेटको अपरेशन गर्नुपर्छ भनेर सल्लाह दिंदा गलत हुनसक्छ, त्यसरी नै एउटा क्षेत्रको बिज्ञले अर्को क्षेत्रको बिश्लेषण गर्दा गलत सूचना प्रवाह हुन सक्छ । मानिस सबै क्षेत्रमा बिज्ञ हुंदैन र यो बिज्ञ शब्दसंग… पुरा पढौ

बन्दैछ मधुमेह ‘साइलेन्ट किलर’,बच्ने उपाय केके हुन् ?

काठमाडौँ । मधुमेह (चिनी रोग) लाई अङ्ग्रेजीमा ‘डायबिटिज’ भनिन्छ । रगतमा लामो समयसम्म चिनीको मात्रा बढी हुने रोगलाई सामूहिक रुपमा डाक्टरी भाषामा ‘डायबिटिज मिलाइटस’ वा ‘डायबिडिज मलाइटस’ भन्ने गरिन्छ । रगतमा हुने ‘इन्सुलिन’ नामक हर्मोनले रगतमा भएको चिनी अर्थात् ग्लुकोजलाई शरीरका कोषमा प्रतिक्रिया गराएर त्यहाँबाट शक्ति उत्पादन गर्न मद्दत गर्दछ । फलस्वरुप रगतमा चिनीको मात्रा निश्चित स्तरभन्दा माथि जान सक्दैन । शरीरभित्र इन्सुलिन बनाउने काम प्यानक्रियाज ग्रन्थीको हो । प्याक्रियाजले आवश्यक मात्रामा इन्सुलिन बनाउन सकेन भने वा भएको इन्सुलिनसँग कोषले… पुरा पढौ

कहां गए ति दिनहरु…….।(बिहे-स्मृति)

भलो भो……. ! भलो भो ……. ! बिहेका लगन अधिकांस राती निकाल्थे ।बिबिध कारणले हिजोआज पुरेतहरुले दिउसोको लगन निकाल्न थाले । बिहेमा दुइ पक्षका हुल्याहा केटाहरुको मारपिट, समय र खर्चपर्चको बचतको निमित्त पनि दुई दिने बिबाह र रातिको लगन बिस्तारै घटाउंदै गएको हुनुपर्छ । पहिले बिहेको जन्त जान केटाकेटीहरुलाइ निकै ठुलो कसरत गर्नु पर्थ्यो । बिहेको जन्त जाने भनेर एक साता अघिनै धोएर पेटारोमा जतनले पट्याइवरी राखेको लुगा, केटाकेटी लैजांदा हिंडन उकालो ओरालो गर्न सक्दैनन् भनेर लैजादैनथे, पेटारोमै थन्किन्थे, रोएर… पुरा पढौ

शंखधर साख्वा र वास्तविकता

नेपाल सम्वत् ११४४ को अवसरमा देश-बिदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली जनसमुदायमा सुख,शान्ति ,समृद्धि,सु-स्वास्थ्य र उत्तरोत्तर प्रगतिको कामना गर्दछु। दया,माया ,सद्भाव ,सहयोग ,उपकार,भाइचारा ,मिलनसारिता,बिश्वबन्धुत्व ,मानवता आदि मानवीय सद्गुणहरुले ओतप्रोत उच्च मानवीय भावनाका प्रतिक राष्ट्रिय बिभूति शङ्खर साख्वाप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दछु। दिनदिनै मानवता हराइरहेको,मानवीयता ह्रास र क्षयीकरण भैरहेको, मानिसले आफ्नो बारेमा मात्रै सोच्ने बिकृत र आत्मकेन्द्रीत दरिद्र मानसिकता झाङ्गिरहेको बेलामा हामी सबैले वहाँको जीवनीबाट गम्भीर शिक्षा हासिल गरी म र आफू भन्ने सङ्कीर्ण भावना हटाई हामी र हाम्रो भन्ने पवित्रम भावनाको हामी… पुरा पढौ

सामुदायिक बिधालय नजरको बस्तुअबस्था

नेपाली नागरिकमा विद्यमान मपाइवादी लोभि प्रवृत्ति । जुन समुदाय र विद्यालय छ, त्यसको जिम्मेवारी उक्त समुदायमा छैन । लिँदैनन् । विद्यालय बनाउने काम सरकारको हो । सबै सरकोकारवालाहरूले सरकारलाई नै दोष दिन्छन् । तर म पनि सरकारको एउटा अंश हुँ र यो विद्यालय बनाउने वा विद्यालयको शिक्षाको गुणस्तर सुधार गर्ने काम मेरो पनि हो भनेको पाइँदैन । शिक्षक, अभिभावक र समुदायका सदश्यहरूले आफ्नो अग्रसरतामा विद्यालय सुधार गरेका नगण्य उदाहरण छन् वा छैनन् भन्न सकिन्छ । तर प्रधानाध्यापकको अग्रसरतामा भने सुधार… पुरा पढौ

‘जनयुद्ध’लाई अपब्याख्या नगर

यतिबेला नेपालका कम्युनिस्ट पार्टीहरु बिभिन्न धारमा विभक्त भएर, चोइटिएर र फुटेर अनेकौँ भङ्गालाहरुमा परिणत भएका छन् । विशेषगरी राजतन्त्र फ्याक्दै देशमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्न, सदियौँदेखिको केन्द्रीकृत राज्य प्रणालीलाई अन्त्य गर्दै समावेशीता, धर्मनिरपेक्षता लगायतका उपलब्धिहरु हासिल गर्ने भूमिका निर्वाह (दस वर्षे जनयुद्धको थालनी) गरेको तत्कालिन नेकपा (माओवादी) यतिबेला छिन्नभिन्न अवस्थामा छ । वर्तमान प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेतृत्व गरेको पार्टी नेकपा (माओवादी केन्द्र) मा नामांकरण भएको छ । यो पार्टीले अहिले सरकार सञ्चालनको नेतृत्व गरिरहेको छ ।  २०५२ सालदेखि… पुरा पढौ

शिक्षक महासंघलाई शिक्षकको प्रश्न

असोज ६, पोखरानेपाल शिक्षक महासंघले आयोजना गरेको आन्दोलन तेस्रो दिनमा आइपुग्दा महासंघ र सरकारका बिचमा भएको सहमतिपछि आन्दोलन उपलब्धीविहीन तुहिएको छ । सहमतिमा विमति जनाउँदै शिक्षकहरु भने अझै पनि आन्दोलन गरिरहेका छन् र यसमा म पनि सहभागी रहेको छु । आन्दोलनमा सहभागी हुँदा हामी असल शिक्षकहरु आन्दोलनकारीको रुपमा परिणत भयौँ । देशव्यापी रुपमा जनसमर्थन बढ्दै थियो । शिक्षाविद, राजनीतिक दल, नागरिक समाज, प्राध्यापक, विद्यार्थी, पत्रकारलगायत धेरैजसो शिक्षासम्बन्धी सरोकार राख्ने सबैले आन्दोलनलाई वैचारिक र नैतिक रुपमा समर्थन गरेका थिए । लाखौँ… पुरा पढौ

आजदेखि पोखरामा बाघजात्रा

२३ वर्ष पछि पोखरामा हुन गइरहेको बाघजात्रा आजबाट शुरु हुँदै छ । यही भदौ २० गतेसम्म चल्ने बाघजात्रा आफैमा जात्राहरुको पनि जात्रा भएको हुँदा यहाँ धेरै किसिमका जात्राहरु एक साथ प्रदर्शन हुनेछन् । बाघजात्रामा सबैभन्दा अगाडि कुमारी रहनेछ । यस पछि ताहामचा, धिमेबाजा, घोडानाच, सेनापति, प्रधानमन्त्री, राजा, रानी, दायाँबायाँ सुरक्षागार्ड, घोडचढी रिसल्लाहरु, झ्यासी न्यासीका रुपमा हतियारधारी शिकारीहरु, उहिलेका सैनिकका रुपमा गुरुज्यूका पल्टनका सैनिकहरु, सबैभन्दा आकर्षणका रुपमा रहेका बाघ तथा बाघको शिकारका लागि चारै तर्फबाट घेर्नका लागि हातमा बाँस बोकेका गाउँलेका… पुरा पढौ

नेपाल र नेपालीका प्यारा दुई फूलहरु क.पुष्पलाल र बीपी

राणा, शाह, पञ्च, बहुदल हुँदै गणतन्त्रसम्मको शासन व्यवस्थालाई समीक्षा गर्दा देशले सम्झनैपर्ने दुई शिखर नेताहरुमा पुष्पलाल र बीपी कोइरालालाई नसम्झिदा इतिहास र माटोले धिक्कार्ने छ । हुन त सम्झनलायक अन्य नेता हुन्– मनमोहन अधिकारी ,मदन भण्डारी ,गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई र सुशील कोइराला पनि छन् नै।हालका राजनीतिक खेलाडीमध्ये कोसँग आशावादी हुनुहुन्छ भन्ने अर्को जिज्ञासामा धेरैले प्रधानमन्त्री केपी ओलीसँग अलि बढी नै अपेक्षा गरेको पाइन्छ तर दुई तिहाई बहुमतको सरकार बन्दा पनि राजकीय सत्ता र पार्टी भित्रको सत्ताको छिनाझपटी हुनु राम्रो… पुरा पढौ

आज २१० औं भानु जयन्ती : आदिकवि भानुभक्तमा हार्दिक श्रद्धाञ्जली !

भानुभक्तका रचनाहरू नेपाली भाषामा अग्रणी रूपमा रहेका छन् । उनले आफ्नो वैयक्तिक प्रतिभाका कारणले नै रामायण लेखे । ’अध्यात्म रामायण’ अनुवाद भएर पनि यस कृतिलाई भानुभक्तले मौलिक रूपमा प्रस्तुत गरे । भानुभक्तअघिका नेपाली कविले नेपाली भाषासाहित्यलाई यति सहज, सरल र मौलिक रूपबाट प्रस्तुत गर्न सकेका थिएनन् । त्यसैले भानुभक्तकृत रामायण नेपाली भाषा र साहित्यको पहिलो महाकाव्य हो। मोतीराम भट्टले १९४८ सालमा भानुभक्त आचार्यलाई आदिकवि लेखे, तर उनले लेखेको त्यो ’आदिकवि’ त्यतिसारो चलेन । १९९७ सालमा जुद्धशमशेर राणाले ’भानुभक्तलाई आदिकवि भने… पुरा पढौ