विचार

सुगम सङ्गीतका अमर गायक अरूण थापाको स्मरण

गायक अरूण थापामगर अल्प आयु बाँचे । तर, उनी आफ्ना गीतहरूमा सधैं अमर छन् । नेपाली सुगम सङ्गीतका मूर्धन्य प्रतिभा थापामगरको मङ्गलबार २७औँ स्मृति दिवस । विविध तवरबाट उनको सम्झना गरियो । नेपाल मगर विद्यार्थी सङ्घ, बागलुङले ‘अरूण स्मृति साँझ’ आयोजना गर्यो । जहाँ अरुणका कालजयी गीतहरू गुन्जिए । कलाकारहरूले ‘करोडौँ मुटुहरूको एउटै ढुकढुकी नेपाल’बाट सुरु गरी ‘यो मनको के भर हुन्छ’मा पुगेर आफ्नो प्रस्तुति टुङ्ग्याए । पहिलो गीत सूर्य घताने, किशोर थापा, मीना हमाल ठकुरीलगायतले सुनाए । दोस्रो लहरमा… पुरा पढौ

शिक्षकको नजरमा ‘मास्टर्नी’ गीत: मर्यादामाथि प्रहार र भविष्यमाथिको खेलबाड

गुरु ब्रह्मा गुरु विष्णु गुरु देवो महेश्वरः भन्दै शिक्षकलाई भगवानको दर्जा दिने हाम्रो समाज आज कता जाँदैछ? भन्ने यो एउटा गम्भीर प्रश्न बनेको छ। पछिल्लो समय न समाजले, न राष्ट्रले, न त कला र मनोरञ्जनको क्षेत्रले नै शिक्षकको गरिमालाई बुझ्न सकेको देखिन्छ। समाजको हरेक कुनामा, राज्यको उपेक्षापूर्ण नीतिमा र अहिले आएर सस्तो लोकप्रियता कमाउने नाममा कलाकारहरूबाट समेत शिक्षक वर्ग निरन्तर अपमानको सिकार भइरहेका छन्।यसैको पछिल्लो र निकै लज्जास्पद उदाहरण बनेको छ— चलचित्र ‘मास्टर्नी’ को विवादित गीत। कला र मनोरञ्जनको नाममा… पुरा पढौ

बाटुलेचौरमा खानेपानी: एक स्मरण

विक्रम संवत् १९९० सालमा राणा सरकारको दौडाहा टिमसँग बाटुलेचौरबासीले खानेपानीको माग राखे। दौडाहा टिमका हरि शम्शेरले घार्मी अलैंचीबारीको पानी ल्याउने स्टीमेट गर्छु भने तर त्यो त्यस समयमा त्यसै सेलायो। यता बाटुलेचौर क्षेत्रका बासिन्दाले पायक पर्ने सेती गण्डकी, कालीखोला तथा रानी छहरोबाट पानी ल्याउँने गर्थे । काली खोलामा प्रत्येक टोल बस्तिका अलग अलग पानी घाट पँधेरो थियो।जुम्ली डाँडामूनि राणाहरुको जर्नेलको पँधेरो, त्यस भन्दा माथि गन्धर्व पँधेरो ,त्यसको माथि क्षेत्रीहरूको बिष्ट पँधेरो, त्यस माथि बाहुनहरुको बाहुनी पँधेरो, अम्बिका टोलको जुंगे तर्ने घाट… पुरा पढौ

औद्योगिक गाँजा र नेपाली कपडा उद्योग: सम्भावनाको नयाँ क्षितिज

पोषराज पौडेल नेपाल कृषिप्रधान देश हो। यहाँको हावापानी, भौगोलिक विविधता र प्राकृतिक स्रोतले कृषि तथा कृषि–आधारित उद्योगका लागि ठूलो सम्भावना बोकेको छ। तर विडम्बना, हामीले अझै पनि आफ्ना प्राकृतिक स्रोतको पर्याप्त उपयोग गर्न सकेका छैनौं। पछिल्लो समय गण्डकी प्रदेश सभाले गाँजा खेतीको नियमन तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी विधेयक पारित गरेसँगै औद्योगिक गाँजा (Industrial Hemp) को उत्पादन र प्रयोगबारे नयाँ बहस सुरु भएको छ। यो केवल एउटा कानुनी निर्णय मात्र होइन, नेपालको कृषि, उद्योग, रोजगारी र निर्यात व्यापारलाई नयाँ दिशातर्फ लैजान सक्ने महत्वपूर्ण… पुरा पढौ

नेपाली कांग्रेसमा पुस्तान्तरणको परकम्प: विगतको शिक्षा र वर्तमानको मध्यमार्गी बाटो – राजबहादुर गुरुङ

नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनपछि पार्टीभित्र सांगठनिक गतिशीलता र वैचारिक बहसले नयाँ मोड लिएको छ। विशेष महाधिवेशनबाट उदाएका युवा नेता गगन थापाको नेतृत्वमा यतिबेला पार्टीलाई समय र प्रविधिको माग अनुसार अनलाइन प्रणालीमा लैजाने उद्देश्यका साथ 'क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक' कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ। पार्टीलाई एउटा बलियो 'सिस्टम' मा ढाल्ने यो आधुनिक प्रयास सकारात्मक हुँदाहुँदै पनि यसले पार्टीभित्र केही आन्तरिक असन्तुष्टि र विग्रहको संकेत पनि देखाएको छ। पूर्व कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का लगायतका पुराना र परिपक्व नेताहरूले यस प्रक्रियाका केही व्यावहारिक पक्षप्रति असन्तुष्टि… पुरा पढौ

अर्जेन्टिना र मेरो विश्वकप संस्मरण

विश्वकप: फुटबलभन्दा माथि उठेका जीवनका अविस्मरणीय सम्झनाहरूपोखरा। विश्वकप मेरो लागि केवल फुटबल प्रतियोगिता होइन, जीवनभर सँगै हिँड्ने अनगिन्ती सम्झनाहरूको अमूल्य संग्रह हो। बाल्यकालमा साथीहरू, दाइहरू र अंकलहरूसँग रातभर जाग्राम बसेर विश्वकप हेरेका ती दिनहरू आज पनि मानसपटलमा ताजै छन्।मेरो विश्वकप यात्राको सुरुवात सन् १९९० बाट भयो। पहिलो पटक टेलिभिजनमा विश्वकप हेर्ने अवसर मैदान बाबु अंकलको घरमा जुरेको थियो। धेरै साथीहरूसँग बसेर अर्जेन्टिना र इटालीबीचको सेमिफाइनल हेरेका थियौँ। त्यो समय विश्व फुटबलमा डिएगो माराडोनाको दबदबा थियो। विद्यालयका हेड सर शालिग्राम सरले… पुरा पढौ

“स्कुलको ढोकाबाट फर्किएको भविष्य” – सरू लम्साल

नयाँ शैक्षिक शत्र शुरू भएको थियो । पोखराको मौसम खुलेको हिमाल बिहानको चिसो हावा भर्खरै झुल्कदै गरेको घामको किरण सँगै सानो हातमा नयाँ झोला, अनि छेउमै उभिएकी आमा - आमाका आखाँमा एउटा सानो तर गहिरो सपना "मेरो बच्चा अधि बढोस ।" यहि सोच्दा सोच्दै स्कुलको गेट आएको पत्तै भएन बच्चालाई स्कुल छाडेर फर्किन् । यसपालि भने अब विस्तारै मेरो बच्चा पनि पक्के राम्रो सँग अगाडी बढ्नेछ भन्ने विश्वासका साथ दैनिकी चलिरहेको थियो।केहि हप्तापछि स्कुलबाट फोन आउछ "म्याम एकपटक विद्यालय आउनुहोस… पुरा पढौ

इतिहासबाट पाठ सिकौं, सुन्दर भविष्यको गन्तब्य तय गरौं

हरेक राजनीतिक परिवर्तन पछि नयाँ शक्तिको उदय भएको समयमा ३६० डिग्रीबाट विश्लेषण गर्ने अनुभवको कमीले होस् कि केही परिवर्तन गरौ भन्ने हुटहुटीमा छिमेकीको निहित स्वार्थ बुझ्न नसकेर होस् राज्यको तर्फवाट भए गरेका निर्णयले हामीलाई फाइदा भन्दा वेफाइदा नै बढी भएको छ । यस सम्बन्धी केही उदाहरण हेरौ । १. २००७ को परिवर्तन पछि मातृका प्रसाद कोइरालाको नेतृत्वमा बनेको प्रजातान्त्रिक सरकारले कोशी नदी नियन्त्रण, तराईमा सिचाइ गरी उत्पादकत्व बढाउने तथा जलविद्युतको विकास गर्ने उच्च महत्वाकांक्षाले वि।सं। २०११ बैसाख १२ (१९५४ अप्रिल… पुरा पढौ

‘म्यागासेसे’ को म्याग्दीबाट संसद यात्रा

सामाजिक अभियान्ताको पहिचान बनाएका महावीर पुनले म्याग्दीबाट प्रतिनिधिसभाको यात्रा तय गरेका छन् । हाल चितवनमा बस्दै आएका ७१ वर्षीय पुनको जन्म विसं २०११ माघ ११ गते म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–८ नागीमा भएको हो । अन्तरिम सरकारको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्रीको जिममेवारी सम्हालेका पुनले गत माघ ४ गते पदबाट राजिनामा दिएर जन्मथलोमा चुनाव लड्न पुगेका थिए । अमेरिकाको ‘नेब्रास्काको युनिभर्सिटि’बाट विसं २०४९ मा स्नाकोत्तर गरेका पुनको म्याग्दीको सूचना प्रविधि, शिक्षा र पर्यटन विकासमा योगदान रहेको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–७ मा रहेको टिकोट माविका प्रअ… पुरा पढौ

कास्की १ बाट नव निर्बाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य गनेस पौडेलद्वारा १३ काम नगर्न/नगराउन आग्रह (सूचीसहित)

पोखरा । कास्की १ बाट नव निर्बाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य खडगराज पौडेल (गनेस) ले आगामी पाँच वर्ष आफूले कुनै पनि प्रकारको सोर्स–फोर्स, भनसुन वा व्यक्तिगत प्रभाव प्रयोग नगर्ने लगायत १३ बुदें घोषणा गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरिएको घोषणामा उनले पारिवारिक, सामाजिक वा राजनीतिक सम्बन्धको आडमा जागिर, नियुक्ति, सरुवा वा बढुवा मिलाइदिन आग्रह नगर्न आग्रह गरेका छन्। त्यस्तै आफ्ना वा आफन्तका बालबालिकालाई स्कुल–क्याम्पसमा स्कलरसिपमा भर्ना गराइदिन, ट्राफिक नियम उल्लङ्घनपछि कारबाहीबाट बचाइदिन तथा विभिन्न कानुनी मुद्दामा हस्तक्षेप गर्न नसक्ने स्पष्ट पारेका… पुरा पढौ