विचार

नयाँ शैक्षिक शत्र शुरू भएको थियो । पोखराको मौसम खुलेको हिमाल बिहानको चिसो हावा भर्खरै झुल्कदै गरेको घामको किरण सँगै सानो हातमा नयाँ झोला, अनि छेउमै उभिएकी आमा - आमाका आखाँमा एउटा सानो तर गहिरो सपना "मेरो बच्चा अधि बढोस ।" यहि सोच्दा सोच्दै स्कुलको गेट आएको पत्तै भएन बच्चालाई स्कुल छाडेर फर्किन् । यसपालि भने अब विस्तारै मेरो बच्चा पनि पक्के राम्रो सँग अगाडी बढ्नेछ भन्ने विश्वासका साथ दैनिकी चलिरहेको थियो।केहि हप्तापछि स्कुलबाट फोन आउछ "म्याम एकपटक विद्यालय आउनुहोस… पुरा पढौ

हरेक राजनीतिक परिवर्तन पछि नयाँ शक्तिको उदय भएको समयमा ३६० डिग्रीबाट विश्लेषण गर्ने अनुभवको कमीले होस् कि केही परिवर्तन गरौ भन्ने हुटहुटीमा छिमेकीको निहित स्वार्थ बुझ्न नसकेर होस् राज्यको तर्फवाट भए गरेका निर्णयले हामीलाई फाइदा भन्दा वेफाइदा नै बढी भएको छ । यस सम्बन्धी केही उदाहरण हेरौ । १. २००७ को परिवर्तन पछि मातृका प्रसाद कोइरालाको नेतृत्वमा बनेको प्रजातान्त्रिक सरकारले कोशी नदी नियन्त्रण, तराईमा सिचाइ गरी उत्पादकत्व बढाउने तथा जलविद्युतको विकास गर्ने उच्च महत्वाकांक्षाले वि।सं। २०११ बैसाख १२ (१९५४ अप्रिल… पुरा पढौ

सामाजिक अभियान्ताको पहिचान बनाएका महावीर पुनले म्याग्दीबाट प्रतिनिधिसभाको यात्रा तय गरेका छन् । हाल चितवनमा बस्दै आएका ७१ वर्षीय पुनको जन्म विसं २०११ माघ ११ गते म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–८ नागीमा भएको हो । अन्तरिम सरकारको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्रीको जिममेवारी सम्हालेका पुनले गत माघ ४ गते पदबाट राजिनामा दिएर जन्मथलोमा चुनाव लड्न पुगेका थिए । अमेरिकाको ‘नेब्रास्काको युनिभर्सिटि’बाट विसं २०४९ मा स्नाकोत्तर गरेका पुनको म्याग्दीको सूचना प्रविधि, शिक्षा र पर्यटन विकासमा योगदान रहेको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–७ मा रहेको टिकोट माविका प्रअ… पुरा पढौ

पोखरा । कास्की १ बाट नव निर्बाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य खडगराज पौडेल (गनेस) ले आगामी पाँच वर्ष आफूले कुनै पनि प्रकारको सोर्स–फोर्स, भनसुन वा व्यक्तिगत प्रभाव प्रयोग नगर्ने लगायत १३ बुदें घोषणा गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरिएको घोषणामा उनले पारिवारिक, सामाजिक वा राजनीतिक सम्बन्धको आडमा जागिर, नियुक्ति, सरुवा वा बढुवा मिलाइदिन आग्रह नगर्न आग्रह गरेका छन्। त्यस्तै आफ्ना वा आफन्तका बालबालिकालाई स्कुल–क्याम्पसमा स्कलरसिपमा भर्ना गराइदिन, ट्राफिक नियम उल्लङ्घनपछि कारबाहीबाट बचाइदिन तथा विभिन्न कानुनी मुद्दामा हस्तक्षेप गर्न नसक्ने स्पष्ट पारेका… पुरा पढौ

पोखरा । पोखराको नदीपुरस्थित गण्डकी एकेडेमी अफ इन्टरडिसिप्लिनरी स्टडिज (गेन्स) कलेजले स्नातक तहका विद्यार्थीका लागि विस्डम बियोन्ड क्लासरुम ‘क्लास आउट’ कार्यक्रम गरेको छ । ‘न लेक्चर, न पाठ्यपुस्तक—तर कक्षाभन्दा बाहिरको जीवनबाट प्राप्त ज्ञान’ भन्ने मूल नाराका साथ आयोजना गरिएको उक्त कार्यक्रममा विद्यार्थीलाई व्यावहारिक ज्ञान, अनुभव र जीवन दृष्टिकोणबारे जानकारी दिइएको थियो । कक्षाभन्दा बाहिरको सिकाइलाई केन्द्रमा राखेर गरिएको यस कार्यक्रमले विद्यार्थीलाई जीवनका विविध आयाम बुझ्न सघाएको आयोजकले जनाएको छ ।कार्यक्रममा कलेजका प्रधानाध्यापक विजय आनन्द शर्मा तिमिल्सिनाले शिक्षा डिग्रीमा मात्र सीमित… पुरा पढौ

आवधिक निर्वाचनले नै लोकतन्त्रलाई प्राण थप्न सक्दछ । निर्वाचन केवल अङ्कगणितको खेल हैन, यो त नागरिकले आफ्नो सार्वभौमसत्ताको प्रयोग गर्ने र आफ्ना प्रतिनिधि चुन्ने एउटा अवसर हो । चुनावलाई अङ्कगणितकोे खेलमा सीमित राख्ने र सत्तामा जाने सिँढी मात्र सम्झने हो भने त्यो जीवन्त लोकतन्त्र हुन सक्दैन, त्यसलाई प्राविधिक लोकतन्त्रको नाम मात्र दिन सकिन्छ । यद्यपि निर्वाचनको प्रक्रिया हेर्ने हो भने मत हाल्ने, धेरै सङ्ख्याले जित्नेलाई सत्तामा पु¥याउने मात्र ठान्न सकिएला । तर, यसलाई जीवन्त बनाउन र प्राविधिक लोकतन्त्र हुन नदिनका… पुरा पढौ

संस्कृति र राजनीति समाजका दुई आधारभूत स्तम्भ हुन् । संस्कृतिबिना समाजको पहिचान अधुरो हुन्छ भने राजनीतिबिना समाजको व्यवस्थापन सम्भव हुँदैन । यी दुवैबीच गहिरो सम्बन्ध रहेको हुन्छ । संस्कृति समाजको सोच, व्यवहार, मूल्य–मान्यता र जीवनशैलीको प्रतिविम्ब हो, भने राजनीति ती मूल्य–मान्यतालाई सत्ता, नीति र शासन प्रणालीमार्फत कार्यान्वयन गर्ने माध्यम हो । त्यसैले संस्कृति र राजनीतिबीचको अन्तरसम्बन्धलाई बुझ्नु समाजको समग्र विकास बुझ्नु जस्तै हो । राजनीति र संस्कृति अलग–अलग क्षेत्र भने पक्कै होइनन् । संस्कृति नै राष्ट्रको आत्मा हो र राजनीति… पुरा पढौ

“भर् जन्म घाँस तिर मन् दिई धन कमायो ।नाम क्यै रहोस् पछि भनेर कुवा खनायो ।। घाँसी दरिद्र घरको तर बुद्धि कस्तो । म भानुभक्त धनी भैकन किन यस्तो ।।” नेपाली साहित्य क्षेत्रमा आदिकवि भानुभक्तले घाँसीबाट पाएको प्रेरणालाई लिपिबद्ध गरी लेखेको कविताको यो पङ्क्ति आज पनि उत्तिकै चासो र चर्चामा छ । तनहुँको चुँदी रम्घामा जन्मेर नेपाली भाषा र साहित्यका क्षेत्रमा अतुलनीय योगदान पुर्‍याएका भानुभक्तले नेपाली साहित्यको प्रारम्भिक चरणमा कविता र काव्यका माध्यमबाट नेपाली साहित्याकाशमा ठूलो गुन लगाएका छन् ।… पुरा पढौ

बाटुलेचौरको अधिकारी परिवारका नन्दिकेशरका दुई भाई छोरा मध्ये जेठा हुनुहुन्थ्यो मुखिया नन्दराज अधिकारी। उहाँका तीन भाई मध्ये कान्छा हुनुहुन्थ्यो मेघराज शर्मा। पोखरा १६, मैदानमा जन्मनु भएका शर्मा, घरेलु शिल्पकला कार्यालयमा खरीदार पदमा कार्यरत हुनुहुन्थ्यो। कार्यरत भएकै अवस्थामा उहाँको सरूवा बाग्लुङमा भयो । बाग्लुङमै उहाँले बिबाह गर्नु भयो र उहाँबाट ३ छोरा र १ छोरीको जन्म भयो। बाग्लुङ माईत भएका कारण प्राय मान्छे उहाँलाई बाग्लुङे भनेर पुकार्थे भने मेघराज गुरूले मान्छे भनेर बोलाउनु हुन्थ्यो। जागिर छाडेर आए पछि उहाँले कृषि विकास… पुरा पढौ

के गणित विषय हाउगुजी हो ? यो प्रश्न हरेक विद्यार्थीको मानसपटलमा उब्जिरहन्छ। परिवारका सदस्यहरु हरेक विद्यालय‌का शिक्षकहरुबिच यो अस्वभाविक रुपमा छलफलको विषय बनिरहेको हुन्छ । देशका सरकारी र निजि विद्यालयमा यसलाई सहजीकरण गर्न अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन हुँदै आए पनि विद्यार्थीमा यस विषयप्रति कुनै सुधारान्मुख देखिएको पाइ‌दैन । राष्ट्रिय परिक्षा वोर्डद्वारा संचालीत माध्यमिक शिक्षा परीक्षा एसईई २०८१ मा ४ लाख ३८ हजार ८९६ विद्यार्थीहरु सहभागी भएका थिए। तर १ लाख २८ हजार २१५ जना विद्यार्थी अनुतीर्ण भएका थिए। यो कस्तो लज्जास्पद… पुरा पढौ