पोखरा, १८ कात्तिक
जन्म देश छाडेर नेपालको पोखरामा बस्दै आएका सामाजिक व्यक्तित्व पुतली बाजे अर्थात कोलिन स्मिथ अस्ताएका छन् । पुतलीको संग्रहमा जीवन अर्पेका ८८ वर्षिय पुतली बाजेले गएराती धर्ती छाडेका हुन् ।
स्वास्थ्य अवस्था कमजोर बनेपछि विगत २ महिनादेखि पुतली बाजे हरियो खर्क अस्पताल पोखरामा भर्ना भएका थिए । उनको उपचारकै क्रममा शनिबार विहान ३ बजे निधन भएको जनाइएको हो ।
आफ्नो मामाबाट प्रभावित भएर पुतली बाजे पुतली संकलनमा लागेका थिए । पुतली संकलनमै रमाउँदै नेपाल बसेका उनले आफ्नो जन्म देश वेलायत त्यागेका थिए । वेलायत त्यागेर जीवनभर नेपाल बसेपनि उनले चाहेजस्तो नेपालको नागरिक भने हुन पाएनन् । उनलाई नेपाल सरकारले २०१९ मा मानार्थ नागरिकता प्रदान भने गरेको थियो ।
२९ वर्षमै नेपाल आएका उनी पुतलीको अध्ययनसहित पोखरा, गोरखा र काठमाडौँमा बसेर शिक्षण पेशा अप्नाए । पुतली बाजेले नेपालका विभिन्न ठाउँका पुतली संकलन गरेर पृथ्वीनारायण क्याम्पस परिसरमा पुतली सङ्ग्रहालयको स्थापना नै गरेका छन् । उनले करीब पाँच सय प्रजातिका पुतली सङ्कलन गरी गरेका छन् ।
यस्तो छ उनको योगदान
बेलायतका कोलिन स्मिथलाई पोखरामा माया गरेर ‘पुतली बाजे’ नामबाट चिनिन्छन् । नेपालमा अध्यापन र पुतली संकलकका रुपमा ५७ वर्ष बिताएपछि पुतली बाजेले ३ वर्ष अगाडी नेपाल सरकारबाट सम्मानार्थ नेपाली नागरिकता पाए ।
उनी पोखरा महानगरपालिका वडा १८ स्थित लामागाउँमा बस्दै आएका थिए । विक्रम संवत २०२२ सालमा २९ वर्षको उमेरमा उनी युनाइटेड मिसनको शिक्षक भएर पहिलो पटक नेपाल आएका थिए ।
पोखराको लामाचौरमा रहेको गण्डकी बोर्डिंग स्कूलमा २ बर्ष बिज्ञान र गणित बिषय पढाएर उनि गोर्खाको स्कुलमा पढाउन गएका थिए । त्यहाँ उनले पूर्व प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई र (दिवंगत) डा उपेन्द्र देवकोटालाई बिज्ञान र गणित पढाएका थिए ।
गोरखामा २ बर्ष पढाएर उनि फेरी पोखरा फर्के र केहि बर्ष पृथ्बी नाराएण क्याम्पसमा फिजिक्स बिषय अध्यापन गरे । सानै देखि पुतली प्रति रुचि भएका पुतली बाजेले बेलायतमै रहंदा १ बर्ष पुतली संग्रालयमा काम गरेका थिए । नेपाल आए देखी नै पुतलीको खोज र संकलनमा लागेका उनले पढाउने काम छोडेर नेपालमा पाइने पुतली को अनुषन्धान र खोजमा लागे ।
५० भन्दा बढी जिल्ला पुगेका उनले नेपालमा ६ सय ५० जातिका पुतली पाइने कुरा पत्ता लगाए जस मध्य ५ सय ५० जातिका पुतली संकलन गरिसकेका छन् । उनले त्रिभुबन विश्वविद्यालयको केन्द्रिय क्याम्पस, पृथ्वीनारायण क्याम्पस पोखरा, काठमाडौं विश्वविद्यालय, नेचुरल हिस्ट्री म्युजियममा गरी २५ हजार पुतली संकलन गरेर राखिदिएका छन् ।
पर्यावरणमा स–साना जीवको ठूलो महत्व हुने भएकाले पुतली अध्ययन र संकलन अभियान थालेका उनले पुतलीसम्बन्धी १० वटा किताब लेखिसकेका छन् ।
सर्बाधिकार सुरक्षित गरिएको बारे : यस एभरेस्ट आवाज डटकमबाट सम्प्रेषित कुनैपनि समाचार, लेख, बिचार, टिप्पणी वा अन्य कुनैपनि किसिमको सामग्री सर्वाधिकार सुरक्षित गरिएको छ । यहाँ सम्प्रेषित कुनैपनि सामग्री बिना अनुमति साभार गरेको पाईए कानुनी कारबाहीमा जान बाध्य हुने जानकारी गराउँछौं ।
सन्देश श्रेष्ठपोखरा, कात्तिक ११ कास्कीको माछापुच्छ«े गाउँपालिकामा पाँच जना मिलेर साथीको हत्या…
