पुष्प व्यवसायमा रमाउँदै सुभेच्छा, फूलकै स्याहारमा बित्छ दैनिकी

शिशिर उजाड
पोखरा

धेरै किशोर किशोरीको योजना दश जोड दुईको पढाई सकेपछि विदेश जाने हुन्छ । स्वदेशमा जतिसुकै अवसर भएपनि पछिल्लो समय अधिकांश युवाको मोह भनेको विदेश नै हो। तर पोखराकी एक किशोरी भने परम्परागत कृषि प्रणालीको विकल्पमा व्यावसायिक पुष्पखेती तर्फ आर्कषित भएकी छिन् ।

पोखरा १९ पुरञ्चौरकी सुभेच्छा अधिकारी भने कलेज तहको पढाईसँगसँगै फूल खेतीमा लागेकी छन् ।उनले पोखरा कलेज अफ म्यानेजमेण्टबाट ब्याचलरको अध्ययन समेत पुरा गरेकी छन् । आफुसँगैका कतिपय साथीहरु विदेशमा र कतिपय बिभिन्न कार्यालयमा जागिरे जीवन विताईरहेका बेला उनी भने विगत ३ बर्षदेखि बिभिन्न प्रजातिका सयपत्री फूलसँग दिनचर्या बिताउँदै आईरहेकी छन् ।अचेल उनको दिनचर्या बिहान उठेदेखि साँझ नपरिन्जेलसम्म फूलको स्याहार, सुसार र व्यवस्थापनमा बित्ने गरेको छ ।पर्यटकीय राजधानी पोखराबाट केही टाढा पुरञ्चौरमा रहेको आफ्नो करिब ३ रोपनी पाखोबारीमा उनले सयपत्री फूलको खेती गरेकी छन् ।त्यति सारो अन्न उब्जाउ नहुने पाखोबारी अहिले भने सयपत्री फूलले ढपक्क ढाकिएको छ । विशेषगरी तिहार तथा विभिन्न चाडबाड र उत्सवहरूलाई लक्षित गरी आधुनिक प्रविधि अपनाउँदै उनले फूल खेती गरेकी हुन् । सुरुका २ बर्ष त्यति राम्रो उत्पादन नभए पनि पछिल्ला बर्षहरुमा फूलको उत्पादन उल्लेख्य रहेको अधिकारीले बताईन् ।अध्ययनसँगसँगै आत्मनिर्भर बन्न पनि पुष्प खेतीमा लागेको उनको भनाई छ । “अरुले भन्दा फरक केही काम गर्नुपर्छ भन्ने मनमा लाग्यो, फूलसँग खेल्ने सानै देखिको रुचिलाई अहिले व्यवसायमा परिणत गरेकी हुँ ।” अधिकारीले भनिन्, “आम्दानी पनि राम्रै छ, अहिले त म यही व्यवसायमा रमाइरहेकी छु ।” चाडपर्वमा घरायशी प्रयोजनका लागि सामान्य रुपमा फूल लगाउने गर्दागर्दै नै फूल खेतीतर्फ आकर्षण बढेको र पछिल्लो समय बजार पनि राम्रै भएकाले फूल व्यवसायलाई नै निरन्तरता दिएको उनले बताईन् ।

उनको बारीमा अहिले सयपत्रीअन्तर्गत टेनिसवल र कलकत्ते र ग्ल्याडोलस जातिका फूलहरु ढपक्क ढाकिएका छन् ।दसैं पर्वमा समेत उनले राम्रै फूल बिक्रि गरेकी थिईन् । उनको फुलबारीमा एउटै फुल ५० ग्रामसम्मको उत्पादन हुने गरेको छ । अन्य मौसममा भन्दा चाडपर्वमा फूलको माग बढी हुने र त्यसमा पनि तिहारमा त झन फूलको मागलाई धान्नै नसकिने उनले बताईन् । अधिकारीले अधिकांश फूल पोखरामै खपत हुने र केही आसपासुहित तनहुँ र स्याङ्जाका बजारमा समेत पुग्ने गरेको पनि बताईन् । मौसमी बाहेक विवाहमा सजाउन, उपहार दिन, विभिन्न सभा तथा गोष्ठी लगायतका कार्यक्रमहरुमा फूलको प्रयोग हुने गरेको उनी बताउँ छिन् । विदेशबाट आउने फूलमा सरकारले कडाई गरेपछि स्वदेशी उत्पादनको माग झन् बढेको उनले बताईन् । तर पुष्प खेती व्यवसायीलाई अझै स्थानीय सरकारले प्रोत्साहन गर्न नसकेको उनको गुनासो छ ।सरकारले कृषकहरुलाई दिने अनुदान लगायतका अन्य सहयोगमा सानातिना फूलखेती गर्ने किसानहरुको पहुँच नपुगेको हुन सक्ने उनको बुझाई छ । उनले सुरु गरेको व्यवसायमा आमा सरस्वती र बुबा महेन्द्र पनि सन्तुष्ट छन् ।त्यतिमात्र नभई सिजनमा छिमेकी केहीले पनि रोजगारी समेत पाएका छन् । छरछिमेकीले समेत उनको मेहनतको प्रशंसा गर्ने गरेका छन् ।

अधिकारीले आफु मात्र नभई छिमेकी घार्मी गाउँका दुइ दलित समुदायका महिलालाई पनि यस खेतीमा आर्कषित गरेकी छन् । स्थानीय जतन वि.क र अञ्जु विकले पनि गतवर्ष देखि फूल खेती गर्न थालेका छन् । अधिकारीको प्रेरणा र सहयोगले व्यवसायिक रुपमा फूल खेतीमा लागेको उनीहरुले बताए । अधिकारी पनि बेलाबेलामा त्यस क्षेत्रमा पुगी आवश्यक परामर्श र विउ विजनका बारेमा सल्लाह दिने गरेकी छन् । अर्काको मेलापात र घाँस दाउरा गर्दै आएका विक परिवार अहिले व्यवसायसँगै आम्दानी पनि हुन थालेपछि मख्ख परेका छन् । मेहनत र लगाशील भए खेर गएको आफ्नै बारीबाट व्यवसायिक रुपमा खेती गरेर आर्थिक उर्पाजन गर्न सकिने उनको भनाई छ ।राम्रो उत्पादन गर्न सके सयपत्री फूल १२ महिना नै बिक्रि गर्न सकिने उनको अनुभव छ ।व्यवसायिक नर्सरी बिक्रि केन्द्र खोल्ने तयारीमा लागेकी अधिकारीले फुलमात्र नभई बेर्नासमेत उत्पादन गरेर बिक्रि वितरण गर्दै आईरहेकी छन् ।

यो सिजनमा मात्रै १० हजार बेर्ना बिक्रि गरेको उनले जानकारी दिईन् । नेपालीको दोस्रो ठुलो पर्व तिहार नजिकिदै गर्दा, घर, मठमन्दिर र विभिन्न स्थान सजाउन सयपत्री फूलको प्रयोग बढ्दै गएको छ। यो समयमा फूलको माग बढ्ने भएकाले स्थानीय उत्पादनलाई बजारसम्म पु¥याउन सके साना किसान देखि उद्यमीलाईसम्म लाभ पुग्ने देखिन्छ ।

सर्बाधिकार सुरक्षित गरिएको बारे : यस एभरेस्ट आवाज डटकमबाट सम्प्रेषित कुनैपनि समाचार, लेख, बिचार, टिप्पणी वा अन्य कुनैपनि किसिमको सामग्री सर्वाधिकार सुरक्षित गरिएको छ । यहाँ सम्प्रेषित कुनैपनि सामग्री बिना अनुमति साभार गरेको पाईए कानुनी कारबाहीमा जान बाध्य हुने जानकारी गराउँछौं ।