विचार

पोखरा महानगरको विकास विधुतीय गतिमा बढोस् शुभकामना

डा. राम चन्द्र लामिछाने उपाध्यक्ष, योजना आयोग, पोखरा महानगरपालिका नेपालको संविधान २०७२ को प्रस्तावनामा नेपाल समाजवाद उन्मुख समाज निर्माण तर्फ उन्मुख हुने भन्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ । राजनीतिक वृत्तमा संविधामा यी केही हरफहरु लेख्नुलाई महान उपब्धी र यस संविधानको विशेष विशेषता भन्ने गरिन्छ । यो किन महान हो र के कारणले यो संविधानको विशेष विशेषता हो । यो संविधान निर्माण भएपछि वनेका सरकारहरु र यस संविधान भन्दा पहिलाका सरकाहरु भन्दा के कसरी फरक भए र नागरीकले के कस्ता अनुभुती… पुरा पढौ

विद्यावारिधी यात्रा: एक कठोर तपस्या

धेरैको लागि विद्यावारिधी एक सपना हो। यो सपनाको बाटोमा सपना देख्ने जति सबै पुग्न सक्दैनन्। किनकि यसको लागि एकअसाधारण त्याग र तपस्याको खाँचो पर्छ। त्यो भन्दा धेरै साहस र धैर्यताको खाँचो पर्छ। यसका अलावा एक कठोर अनुशाशन, मेहेनत, समर्पण र संकल्प जरुरत पर्दछ। जसले यी कुराहरुमा श्रेष्ठता हाँशिल गर्छन्, उनीहरु सपना प्राप्तिमा अब्बल साबित हुन्छन्, जो यसमाचुक्छन्, विद्यावारिधी उनीहरुको लागि सपना मात्रै रहन्छ, बास्तबिकता बन्नै सक्दैन। १) आफैलाई इन्कार गर्नुहोस जब तपाई विद्यावारिधीको विद्यार्थी बन्नुहुन्छ, तपाइलाई मानिसहरुको हेर्ने दृष्टिकोण अलि… पुरा पढौ

‘सर्बोच्चको फैसला नमान्ने सरकारलाई जनतालेचाहिं किन मान्ने’

संविधानले प्रत्याभूत गरेको आधारभुत स्वास्थ्यको जिम्मा लिन सक्दिन भन्ने, सर्बोच्च अदालतको महामारीको परिक्षण र उपचार राज्यको दायित्व हो भन्ने फैसलासमेत यो सरकारले नमान्ने हो भने यहि संविधान अनुसार बनेको सरकार जनतालेचाहिं किन मान्ने ? हिजोसंम एउटा कर्मचारीलाइ शिखण्डी बनाएर बेहोस् भएपछी हिंडेर अस्पताल आउ भन्ने फर्मान जारी गरेका थिए, आज त मन्त्रिमण्डलले निर्णयनै गरेर मरेपछी पनि लासको ब्यबस्थापन आफै गर भन्न थालेछन् । हाम्रो कामना छ तपार्इंको परिवार चिरंजिवी होस् तर हामिले नचाहेको दुर्घटना तपार्इंको घरमा घट्यो भने परिवारको शब… पुरा पढौ

के खोलामा नाला मिसाउनु पाप होइन ?

प्रिय स्वस्तिका,हार्दिक स्नेह एवम् आशिर्वाद ! मानव सभ्यताको यो अनन्त यात्रामा केही मान्यताहरु स्थापित भएका छन् । केहि पुराना मान्यताहरु बिस्थापित भएकापनि छन् । मान्यताहरु आवश्यकताले स्थापित हुन्छन् । अनि अनावश्यक्ताले बिस्थापित हुन्छन । तर मानव सभ्यताले थोत्रो पुरानो र अवैज्ञानिक भनेका मान्यताहरु समयको लामो अन्तराल पछि पुर्नस्थापित पनि भएका छन् । त्यसैले पुरानो जति सबै खत्तम अनि नयाँ जति सबै असल भन्ने हुँदैन । न नयाँ जति सबै खराब र पुरानो जति सबै असल भन्ने हुन्छ । मान्यता विज्ञान… पुरा पढौ

नेपालको ऐतिहाँसिक गुजरावाद

यो आलेख नेपालीहरूको सामाजिक मानसिकता माथिको सतही अवलोकन हो । र मलाई के लाग्छ भने आम मान्छेलाई सतही कुरा मन पर्छ । सतही कुरा सुस्पष्ट हुन्छ । सतही ज्ञान, सतही संघर्ष, सतही सम्पन्नता, सतही सम्बन्ध जिन्दगीको तलाउमा उत्रने कला हो, गहिराई त जिन्दगीलाई डुबाउने उपाय सिवाय केही होइन । म कहिलेकाहिँ यसो विचार गर्छु ः नेपालको राष्ट्रिय मनोविज्ञानको स्टिमुली तन्तु के होला ? म मनोविज्ञानकै विद्यार्थी त होइन तैपनि किन हो मलाई आफू सम्मिलित यो देशको मनोविज्ञान नै कुनै न… पुरा पढौ

एउटा चिठी लेख्न मन लाग्छ …..

स्वीडेनको सार्वजनिक वसमा यात्रा गरिरहेको एक अमेरिकीले सँगै सिटमा बसेको एक बृद्धसँग अमेरिकी लोकतन्त्रको वखान गरेछ, ‘अमेरिकामा भिखारीले समेत राष्ट्रपतिलाई भेट्न चाह्यो भने हप्ता, दश दिनमा भेट्ने अवसर पाउँछ।’ त्यो प्यार प्यार बोलिरहने मानिससँग दिक्क भएर सँगै बसेको बुढोले स्वादसँग जवाफ दिदैँ भनेछ, ‘हामी कहाँ त भिखारी र राजा सार्वजनिक बसमा कुम जोडेर सँगै यात्रा गर्दछन्।’ आखिर यस्तो कुरा बताउने मानिस नै स्वीडेनको राजा रहेछ । यो कुरा सुनेर त्यो वुढो स्वभाविक रुपमा अचम्मित बन्यो। भारतमा नेतालाई चिठी लेख्ने चलन… पुरा पढौ

काखमा राखेर मुटुमा सजाउने बुबाआमालाई वृद्धाश्रम !

८० वर्षको उमेरसम्म एक्लै चुलोचौको गरी आफ्नो धन्दा आफै गरिरहेकी हजुरआमालाई सम्झन्छु, अनि केलाउँछु आफ्नो दैनिकी । बिहान उठेदखि सानोबाबुलाई खुवाऊ, पिलाऊ, उसको कपडा धोऊ आदि, इत्यादि । ममात्र होइन, उसको पछि दौडिदा सबै हैरान छन् घरमा । बिहेपछि नै फेरिएको दिनचर्या सन्तान जन्मेपछि झनै बदलिएको छ । उसले खाना नखाए पनि पीर, पिसाव नफेरे पनि पीर, रोए, लडे पनि पीर, धेरै सुते या थोरै सुते पनि पीर। सन्तान जन्मेपछि जिम्मेवारीका साथसाथै पीरको थुप्रो थपिँदो रहेछ । कामको व्यस्तता भए… पुरा पढौ

पदक खर्चले गरिबलाई मास्क तथा साबुन वितरण गर्नु राम्रो

हाम्रो देशमा पदकलाई निकै सस्तो र अलोकप्रिय बनाइयो | पदक भनेको थोरै व्यक्तिलाई दिनुपर्छ, जसले देश र जनताको लागि त्यो बर्ष उल्लेख्य काम गरेको होस् | पदक पाउने व्यक्तिको नाम सुन्दा नागरिकको मनमा श्रद्धा उत्पन्न होस् | कुन व्यक्तिले के कारणले पदक पाएको हो ? कारण आम नागरिकलाई थाहा होस् | त्यो पदक पाएपछि पदक पाउने व्यक्तिको बढुवा होस्, सामाजिक सम्मान होस् | यस्तो भयो भने पदक स्वयम् सम्मानित हुन्छ | उदाहरणको लागि मैले नर्दन युनिभर्सिटी बंगलादेशबाट जनस्वास्थ्य स्नातकोत्तरमा ४ जिपिएमा… पुरा पढौ

हाइपर टेन्सन साइलेन्ट किलर हो

हाम्रो मुटुले एउटा पम्प वा मोटरको रुपमा काम गरिरहेको हुन्छ । मुटुुले शरीरमा रहेको रगतलाई तानेर शरीरका हरेक अंग, भागमा पठाउने गर्छ । यही रगत सञ्चार गर्ने क्रममा मुटुमा एक प्रकारको शक्ति, बल या ऊर्जा पैदा हुन्छ । यसैलाई नै हामी रक्तचाप भन्छौं । औसतमा एउटा वयस्क मानिसको रक्तचाप १२०/८० मर्करी वा यसैको सेरोफेरोमा रहन्छ । यही यो बढ्दै गयो र १४०/९० वा सोभन्दा बढी भयो भने यसलाई हामी उच्च रक्तचाप वा हाइपर टेन्सन भन्छौं । अमेरिकन कार्डियोलोजी सोसाइटी, युरोपियन… पुरा पढौ