विचार

धान नेपालको प्रमुख खाद्यन्न वाली हो। चामललाई संसारकै अति लोकप्रिय खाना मानिन्छ। कुनै–कुनै देशमा धानलाई ‘सुनको दाना’ֺ पनि भन्ने प्रचलन छ। सन् १५०० ताका लेखिएको वेदकालीन समयदेखि नेपालमा धान खेती हुँदै आएको हो। प्राचीन धर्मग्रन्थ ऋग वेदमा धानलाई शाली धान्या, व्रीही धान्या, शुक धान्या, शिम्वी धान्या, क्षुद्र धान्याको नामले समेत वर्गिकरण गरिएको छ। हिन्दू संस्कारभित्रका महत्वपूर्ण चाडपर्वको समयमा अक्षता, रेखी, महाप्रसादलगायतका काममा चामलको प्रयोग हुँदै आएको छ। नेपालमा खेती गरिने धान एक औराइजा साटिभा एक वर्षीय विरुवा हो। अहिले मनाङ… पुरा पढौ

सदरमुकाम खङ्लगाको समुदायस्तरमा कोरोना सङ्क्रमण फैलिएपछि बजार बन्द गराउन नेपाली सेना परिचालन गरिएको छ । बजारमा पसल बन्द नहुने अवस्था आएपछि नेपाल प्रहरीसँगै सेना परिचालन गरिएको हो । महाकाली नगरपालिकाको वडा नं ४ र ५ को बजार सिल गरिएको भए पनि व्यापारीले कानूनको उल्लङ्घन गरेको भन्दै सुरक्षा समितिले सेनासमेत बजारमा खटाएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी शरदकुमार पोखरेलले बताउनुभयो । अहिले नेपाल प्रहरी र नेपाली सेनाले बजारमा रहेका पसल बन्द गराउने गरेका छन् । व्यापारीले भने सुरक्षाकर्मीलाई छलेर व्यापार गर्ने गरेका छन्… पुरा पढौ

१. प्रस्थान विन्दुः कोरोना महामारीको प्रभाव विश्वभरी आतंकको रुपमा देखिन थालेको छ। करिब दश महिनाको अवधिमा विश्वमा कहिल्यै नभएको पूर्ण बन्दाबन्दीको अवस्था कोरोनाले सृजना ग¥यो । तथ्यांकमा २०२०, नोभेम्बरको १५ तारिखका दिनसम्म विश्वमा ३ करोड ८७ लाख, ८९ हजार ६ सय १३ मानिसहरु कोरोनाबाट संक्रमित भएका छन्। त्यस्तै, १० लाख, ९७ हजार ५ सय ६७ मानिसहरुको मृत्यु भएको छ। यही मितिमा नेपालमा १ लाख, १७ हजार, ९ सय ९६ जना संक्रमित भएका छन्। त्यस्तै, यहाँ ६ सय ७५ जनाको मृत्यु… पुरा पढौ

सरकारले अब सबै मानिसलाई कोभिड–१९ को उपचार नगरी लक्षित वर्गलाई मात्र निःशुल्क परीक्षणको व्यवस्था गरेको छ । मन्त्रिपरिषद् बैठकले कोभिड–१९ को निश्चित लक्षित वर्गलाई मात्र निःशुल्क परीक्षण र उपचार खर्च गराउने निर्णय गरेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा समिरकुमार अधिकारीले जानकारी दिनुभयो । यो निर्णयसँगै अब सबै मानिसले कोभिड–१९ को परीक्षण र उपचार गर्नका लागि आफैँले रकम तिर्नुपर्ने हुन्छ । यसअघि सरकारले कोभिड–१९ का सङ्क्रमणलाई निःशुल्क उपचार गर्ने व्यवस्था गरेको थियो । “पहिले जसरी नागरिकले सरकारबाट स्वास्थ्य सेवा जसरी… पुरा पढौ

डा. राम चन्द्र लामिछाने उपाध्यक्ष, योजना आयोग, पोखरा महानगरपालिका नेपालको संविधान २०७२ को प्रस्तावनामा नेपाल समाजवाद उन्मुख समाज निर्माण तर्फ उन्मुख हुने भन्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ । राजनीतिक वृत्तमा संविधामा यी केही हरफहरु लेख्नुलाई महान उपब्धी र यस संविधानको विशेष विशेषता भन्ने गरिन्छ । यो किन महान हो र के कारणले यो संविधानको विशेष विशेषता हो । यो संविधान निर्माण भएपछि वनेका सरकारहरु र यस संविधान भन्दा पहिलाका सरकाहरु भन्दा के कसरी फरक भए र नागरीकले के कस्ता अनुभुती… पुरा पढौ

धेरैको लागि विद्यावारिधी एक सपना हो। यो सपनाको बाटोमा सपना देख्ने जति सबै पुग्न सक्दैनन्। किनकि यसको लागि एकअसाधारण त्याग र तपस्याको खाँचो पर्छ। त्यो भन्दा धेरै साहस र धैर्यताको खाँचो पर्छ। यसका अलावा एक कठोर अनुशाशन, मेहेनत, समर्पण र संकल्प जरुरत पर्दछ। जसले यी कुराहरुमा श्रेष्ठता हाँशिल गर्छन्, उनीहरु सपना प्राप्तिमा अब्बल साबित हुन्छन्, जो यसमाचुक्छन्, विद्यावारिधी उनीहरुको लागि सपना मात्रै रहन्छ, बास्तबिकता बन्नै सक्दैन। १) आफैलाई इन्कार गर्नुहोस जब तपाई विद्यावारिधीको विद्यार्थी बन्नुहुन्छ, तपाइलाई मानिसहरुको हेर्ने दृष्टिकोण अलि… पुरा पढौ

संविधानले प्रत्याभूत गरेको आधारभुत स्वास्थ्यको जिम्मा लिन सक्दिन भन्ने, सर्बोच्च अदालतको महामारीको परिक्षण र उपचार राज्यको दायित्व हो भन्ने फैसलासमेत यो सरकारले नमान्ने हो भने यहि संविधान अनुसार बनेको सरकार जनतालेचाहिं किन मान्ने ? हिजोसंम एउटा कर्मचारीलाइ शिखण्डी बनाएर बेहोस् भएपछी हिंडेर अस्पताल आउ भन्ने फर्मान जारी गरेका थिए, आज त मन्त्रिमण्डलले निर्णयनै गरेर मरेपछी पनि लासको ब्यबस्थापन आफै गर भन्न थालेछन् । हाम्रो कामना छ तपार्इंको परिवार चिरंजिवी होस् तर हामिले नचाहेको दुर्घटना तपार्इंको घरमा घट्यो भने परिवारको शब… पुरा पढौ

प्रिय स्वस्तिका,हार्दिक स्नेह एवम् आशिर्वाद ! मानव सभ्यताको यो अनन्त यात्रामा केही मान्यताहरु स्थापित भएका छन् । केहि पुराना मान्यताहरु बिस्थापित भएकापनि छन् । मान्यताहरु आवश्यकताले स्थापित हुन्छन् । अनि अनावश्यक्ताले बिस्थापित हुन्छन । तर मानव सभ्यताले थोत्रो पुरानो र अवैज्ञानिक भनेका मान्यताहरु समयको लामो अन्तराल पछि पुर्नस्थापित पनि भएका छन् । त्यसैले पुरानो जति सबै खत्तम अनि नयाँ जति सबै असल भन्ने हुँदैन । न नयाँ जति सबै खराब र पुरानो जति सबै असल भन्ने हुन्छ । मान्यता विज्ञान… पुरा पढौ

यो आलेख नेपालीहरूको सामाजिक मानसिकता माथिको सतही अवलोकन हो । र मलाई के लाग्छ भने आम मान्छेलाई सतही कुरा मन पर्छ । सतही कुरा सुस्पष्ट हुन्छ । सतही ज्ञान, सतही संघर्ष, सतही सम्पन्नता, सतही सम्बन्ध जिन्दगीको तलाउमा उत्रने कला हो, गहिराई त जिन्दगीलाई डुबाउने उपाय सिवाय केही होइन । म कहिलेकाहिँ यसो विचार गर्छु ः नेपालको राष्ट्रिय मनोविज्ञानको स्टिमुली तन्तु के होला ? म मनोविज्ञानकै विद्यार्थी त होइन तैपनि किन हो मलाई आफू सम्मिलित यो देशको मनोविज्ञान नै कुनै न… पुरा पढौ

स्वीडेनको सार्वजनिक वसमा यात्रा गरिरहेको एक अमेरिकीले सँगै सिटमा बसेको एक बृद्धसँग अमेरिकी लोकतन्त्रको वखान गरेछ, ‘अमेरिकामा भिखारीले समेत राष्ट्रपतिलाई भेट्न चाह्यो भने हप्ता, दश दिनमा भेट्ने अवसर पाउँछ।’ त्यो प्यार प्यार बोलिरहने मानिससँग दिक्क भएर सँगै बसेको बुढोले स्वादसँग जवाफ दिदैँ भनेछ, ‘हामी कहाँ त भिखारी र राजा सार्वजनिक बसमा कुम जोडेर सँगै यात्रा गर्दछन्।’ आखिर यस्तो कुरा बताउने मानिस नै स्वीडेनको राजा रहेछ । यो कुरा सुनेर त्यो वुढो स्वभाविक रुपमा अचम्मित बन्यो। भारतमा नेतालाई चिठी लेख्ने चलन… पुरा पढौ