विचार

पुष्पलाल १०० औं जन्मजयन्ती बिशेष

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संस्थापक नेता पुष्पलालको जन्म वि.सं. १९८१ असार १५ गते रामेछाप जिल्लाको भङ्गेरीमा बुवा भक्तलाल र आमा तुलसीकुमारीको माहिला छोराका रूपमा भएको थियो । पुष्पलालका एक दाजु गङ्गालाल, तीन भाइ गौरीलाल, देवीलाल, विजयलाल श्रेष्ठ एवम् बहिनी पुष्पलता हुन् । पिता भक्तलाल २००९ सालको अखिल नेपाल न्यून वैतनिक सरकारी कर्मचारीहरूको हडतालको क्रममा एक्सन कमिटीको अध्यक्ष पनि बन्नुभएको थियो । वि.सं. १९९७ माघ महिनामा आफ्ना दाजु शहीद गंगालाल श्रेष्ठलाई गोली ठोकी मार्नु ठीक एकदिनअघि भद्रगोल जेलमा स–परिवार भेट्न जाँदा गङ्गालालले… पुरा पढौ

पुष्पलालका प्रिय कम्युनिष्ट हस्ती बलराम उपाध्याय : जो सँधै ओझेलमा रहे

नेपाली बाम लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अविष्मरणीय योद्धा दिबङ्गत बलराम उपाध्याय तिमिल्सिनाको आज १७ औं स्मृति दिवस । वहाँप्रति हार्दिक श्रद्दासुमन,पोखरा -१६ ,बाटुलेचौरमा वहाँको सिङ्गै तिमिल्सिना परिवारप्रति हार्दिक अभिनन्दन ।      नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक महासचिव क. पुष्पलालका २०१० सालदेखि नै यति नजिक कि,एउटा सीधा रेखाका सबैभन्दा नजिकका दुई बिन्दु जस्तै नजिक ,निकटस्थ र सबैभन्दा नजिकका सहयोगी। वास्तव मै पुष्पलालको लालनपालन नै बाचुन्जेल बलराम उपाध्यायले गर्नुभो। २०३५ सालको शुरुवाती दिनसम्म प्रायः  सबै नेता र कार्यकर्ताले पुष्पलाललाई छोडे पनि वहाँले पुष्पलाललाई कहिल्यै… पुरा पढौ

विद्यार्थीलाई प्रश्न सोध्न कसरी प्रोत्साहन गर्ने ?

कक्षा चारमा पढ्दै गरेको एक विद्यार्थीले शिक्षकलाई प्रश्न गर्यो, “सर, सूर्य किन पश्चिमबाट उदाउँदैन ?”सरको पारो तातिहाल्यो झर्कदै तयारी जवाफ दिए, “किनकि सूर्य पूर्वबाट उदाउँछ । ” विद्यार्थीको जिज्ञासा मेटिएन । उसले जान्न चाहेको प्रश्नको जवाफ थिएन यो । एक छिन टाउको कन्यायो ! अनि फेरि जुरुक्क उठेर शिक्षकलाई सोधिहाल्यो, ” सर, सूर्य पूर्वबाट किन उदाउँछ?”पढ्नु पर्ने विषय भित्र नपरेकोले ठूलो कक्षामा आफैं थाहा पाउने भन्दै शिक्षकले फेरि विद्यार्थीलाई ग्रहहरुको नाम घोक्न लगाए ।अर्को विद्यार्थीले प्रश्न गर्यो, “सर, पृथ्वी फनफनी… पुरा पढौ

धार्मिक साम्प्रदायिक माथिको प्रहार ‘द केरला स्टोरी’

५ मे २०२३ देखि भारतीय चलचित्र ‘द केरला’ स्टोरी देश भरका सिनेमा घरमा लागि रहेको छ,यो चलचित्रको टीजर रिलीज भए देखि बिभिन्न तह तप्का देखि राजनीतिक बृत सम्म यसको चर्चा एबं बिबादमा चलेको छ। नचलोस पनि कसरी हिन्दू सँग आबद्द संघ सस्था र बि जे पि जस्ता पार्टी पनि चुनाबका माहोल तताउन यो सिनेमा एजेण्डाका रुपमा आएको छ र समर्थन गरेका छन भने अर्का थरि भारतीय काँग्रेस वा निकटले भने खुले आम बिरोध जनाएका छन। तिन चरणमा देखिएको यो चलचित्रको… पुरा पढौ

बिद्यार्थी दिवस र अनेरास्ववियु 

पोखरा । २०१७ साल पौष ०१ गते तत्कालीन राजा महेन्द्रले निर्वाचित प्रधानमन्त्री बिपी कोईरालालाई अपदस्त गरी दलहरू माथि प्रतिबन्ध लगाउदै एकतन्त्रीय ,फासिष्ट,तानाशाही पन्चायती ब्यवस्थाको स्थापना गरेपछि हाम्रो देश राजनीतिक-सामाजिक रुपले अस्थिर रह्यो,नेपाली जनसमुदायका स्वतन्त्रतापूर्वक बोल्न पाउने,पत्रपत्रिका प्रकाशन गर्न पाउने ,विद्यार्थी सङ्गठनहरु खोल्न पाउने,भेला-सम्मेलन गर्न पाउने सम्पूर्ण अधिकारहरु पन्चायती शासकहरुले खोसे। २०१७ सालदेखि नेपाली काङ्ग्रेस र कम्युनिस्ट पार्टीको मुख्य नेतृत्वमा रहेका केही राजनीतिकर्मीहरु समेत पन्चायती शासकहरुसङ्ग आत्मसमर्पण गरे ,राष्ट्र ,जनता र आफ्नो दल बिरोधी क्रियाकलापहरुमा उद्दत रहे जस्तै नेपाली काङ्ग्रेसका तत्कालीन… पुरा पढौ

छोटो दूरीको आकर्षक गन्तव्य मौलाकालिका

चितवन, नवलपरासी र तनहुँको दृश्यावलोकन गर्न बनाइएको ‘भ्यूटावर’ जस्तै गरी नारायणगढको काखमा रहेको गैँडाकोटको शिर मौलाकालिका मन्दिरमा यतिबेला पर्यटकको चहलपहल बढेको छ । नयाँवर्षसँगै यहाँ सञ्चालनमा आएको केबलकारले यहाँको पर्यटकीय गतिविधि बढाएको हो । मौलाकालिकाको फेदीबाट छोटो दूरीको केबलकार चढेर मन्दिरसम्म पुग्नसक्ने भएपछि मन्दिरको दर्शनमा जाने भक्तजनलाई सहज भएको छ । यसका साथै सहरको रमझम र प्राकृतिक दृश्यावलोकनमा रमाउन चाहनेका लागिसमेत मौलाकालिका एक उत्कृष्ट गन्तव्य भएको छ । यहाँबाट नवलपरासी, चितवन, तनहुँ, गोर्खाका अग्ला डाँडा, भञ्ज्याङ, भिरपाखा र हिमशृङ्खलाका साथै… पुरा पढौ

पोखराको लोपोन्मुख संस्कृति बाघजात्रा : एक परिचर्चा – रवीन्द्र माकाजू

पृष्ठभूमि :पोखरा पर्यटकीय शहर मात्र होइन, सांस्कृतिक शहर पनि हो । पोखरा फेवाताल, माछापुच्छ्रे, सेती नदीको शहर मात्र पनि होइन, भैरवजात्रा, बाघजात्रा, गाईजात्रा, माघेजात्रा जस्ता जात्रा पर्वको शहर पनि हो । पोखराले आफ्नै सांस्कृतिक विशेषता बोकेको छ । यस्तै विशेषता बोकेको बाघजात्रा पोखराको आफ्नै, बेग्लै विशेषता पनि हो । तर यो जात्रा अहिले बेवारिसे बनेको छ । यसलाई आफ्नो ठान्नेहरूको सङ्ख्या दिनानुदिन घट्दै गइरहेको छ । यस्तो लाग्छ– कतै यो जात्रा एकादेशको कथा बन्ने त होइन ?पोखरामा बाघजात्रा कहिले देखि… पुरा पढौ

जाडोमा हृदयाघातको उच्च जोखिम

नेपालमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, उच्च कोलस्ट्रोल हृदयाघात र मस्तिस्कघातजस्ता नसर्ने रोगहरूको प्रकोप बढ्दै गइरहेको छ । यस किसिमका रोगबाट हुने क्षतिले व्यक्ति, समाज र अन्ततः राष्ट्रलाई नै असर पार्न सक्ने भएकाले यी नसर्ने रोगहरूको प्रमुख कारण अस्वस्थ जीवनशैली हो भन्ने सबैले बुझ्न आवश्यक छ । अस्वस्थ जीवनशैली नै मुटसम्बन्धी रोगको प्रमुख कारण भएकाले आवश्यक उपाय अहिलेदेखि नै अवलम्बन गर्नुपर्ने हुन्छ । नभए भोलि प्रत्येक परिवारमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, उच्च कोलस्ट्रोल, हृदयाघात वा अन्य मुटुरोगका बिरामी हुनेछन् । नेपालले स्वास्थ्य क्षेत्रमा… पुरा पढौ

प्रचण्ड, जसले एक जिल्ला होइन, सिंगो देश आफ्नो क्षेत्र देख्छन्

प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचन २०७९ मा पूर्वप्रधानमन्त्री एवं माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले गोरखा–२ बाट उम्मेदवारी दिएपछि उनको उम्मेदवारीको विषयलाई लिएर अनेकन भ्रान्त टिप्पणीहरू गरिरहेको देखिन्छ । कतिको तर्क छ– प्रचण्ड चितवनबाट निर्वाचित हुने सम्भावना नभएर गोरखा पुगेका हुन् । मूलधारका कतिपय मिडियासमेत यही भ्रान्त विश्लेषणका पछाडि कुदेको देखिन्छ, जुन सत्य होइन । ‘‘गुणात्मक छलाङ, क्रान्तिकारी परिवर्तनलाई आत्मसात नगर्ने, शान्तिपूर्ण र क्रमिक विकासको नीति बोक्ने, तत्कालिन लाभका निम्ति लक्ष्यबाट च्युत हुने, सामथ्र्य र पहुँचका आधारमा बाहुबली हस्तक्षेप र नियन्त्रणको विचार र… पुरा पढौ

श्रृङ्गारिक धाराका जननी मोतीराम

मोतीराम भट्ट (१९२३ भदौ २५-१९५३) नेपाली साहित्यका प्रथम गजलकार, जीवनीकार, समालोचक तथा माध्यमिक कालका प्रवर्तक थिए। थोरै बाँचेर नेपाली साहित्यमा अत्यन्तै धेरै योगदान पुर्याउने उनी नेपाली साहित्यका प्रेरक व्यक्तित्व, कुशल नायक र होनहार प्रतिभा मानिन्छन्। १९४० देखि १९७६ सालसम्मको नेपाली साहित्यमा श्रृङ्गारिक धाराको सुरुवातकर्ता मोतीराम भट्ट थिए।  उनी नेपाली साहित्यको माद्यामिक कालका उज्ज्वल नक्षत्र हुन् । प्राथमिक कालका भानुभक्तलाई चर्चामा उनैले ल्याए,गुमनाम हुन सक्थे नत्र भानुभक्त वा ढिलो हुन सक्थ्यो। श्रीङ्गारिक धाराको शुरूवात सहित नेपाली साहित्यमा गजलको प्रवेश गराए। साहित्य लेखनका… पुरा पढौ