विचार

आदिवासी जनजातिहरुको कुराआज नेपालमा पनि विस्व भरीका आदिवासीहरुले झै नेपालका आदिवासी जनजातिहरुले २८ औ विस्व आदिवासी दिवस भब्यता पुर्वक देशैभरी मनाईरहेका छन् । आदिवासी जनजाति बारे सयुक्त रास्ट्रसंघ, समाजशास्त्री, मानवशास्त्री हुँदै नेपालको संविधानले पनि आफ्नो परिभाषाको ब्यबस्था गरेको छ । नेपाली आदिवासीहरुको आजको हालत बारे केही कुरा गर्नु भन्दा पुर्व उनीहरु बारेको परिभाषा उल्लेख गर्न जरुरी ठानेको छु ।आजभोलि आदिवासी र जनजातिहरु लाई पृभिटिभ, ट्राईब, ईन्डोजेनस, नेटिभ, एवोरिजिनल, ईथानिक, नेसनललिटिज जस्ता शब्दहरुले चिन्ने गरिन्छ । भने नेपालको जनजाति महासङ्घले पनि इथनिक र इन्डोजेनस लाई ग्रहण… पुरा पढौ

कार्ल माक्र्स र एङ्गेल्सकोबीच यस्तो मित्रता थियो कि, जसको बिश्वमा कुनै उदाहरण पाइँदैन । माक्र्स स्वयं त्यो मित्रतालाई युनानी पौराणिक कथाहरूमा वर्णित साथीत्व जस्तो मान्नुहुन्थ्यो । यस मित्रतामा आरम्भदेखि अन्तिमसम्म करीब एङ्गेल्सले नै ज्यादा त्याग , सहयोग र सहायता गरेको देखिन्छ । त्यसैले त्यो एकपक्षीय मित्रतालाई आलोचकहरुले माक्र्सद्वारा एङ्गेल्सको लगातार भावनात्मक, बैचारिक र आर्थिक शोषण पनि भन्थे । तर, जवानीमा भएको मित्रता बाल्यपनको मित्रता समान बुढेसकालसम्म निरन्तर निर्वाध र सदाबहार रुपले जारी रह्यो, जसको निश्चल आवेग सधैं बनिरह्यो । माक्र्सको… पुरा पढौ

तुलसीलाल अमात्य नेपालका प्रसिद्ध कम्युनिष्ट नेता हुन् । उनको जन्म सन् १९१६ मे महिनामा ललितपुरको क्वाँबहाल टोलमा भएको हो। उनको देहावसान आजैका दिन २२ बर्ष अगाडि भएको हो।उनी सन् १९३३ देखि राजनीतिमा सक्रिय भए। उनी नेपाली क्रान्तिको अविश्रान्त नेता थिए। भारत स्वतन्त्र भएको खुसीमा सन् १९४७ अगस्ट १५ तारिखमा पाटनमा भएको जुलुसको नेतृत्व गर्दा अमात्य पहिलो पटक ६ महिना जेल परेका थिए ।२०१५ सालको आम निर्वाचनमा ललितपुरबाट प्रतिनिधिसभामा सदस्य निर्वाचित भई नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संसदीय दलको नेता निर्वाचित भए ।… पुरा पढौ

जब श्रावण लाग्छ, अनि हरियो बस्त्र र हरित श्रृङ्गारका बिषयमा कुराहरू बढी चल्न थाल्छन् ! प्रकृति स्वयं हरियालीपूर्ण भएको यो समय प्रकृति मात्रै नभएर मानिसहरू पनि हरियै भएर हिडेको देख्न पाइन्छ, तर यो हरियालीले पुरुषहरू होइन महिलाहरु मात्र सजिएका हुन्छन् ! सामाजिक संजालहरु समेत हरियो रङ्गबाट सुसज्जित फोटोहरुले भरीएका देखि लिएर केही शब्द खेलाउन जान्ने हरु यही हरियो रङ्गका बिषयमा आ(आफ्ना तर्कहरु पस्की रहेका भेटिन्छन् र म आफू पनि केही हदसम्म यही हरीयालीमा मिसिएर केही लेख्दैछु । मलाई सम्झना भएसम्म… पुरा पढौ

भानुभक्तका रचनाहरू नेपाली भाषामा अग्रणी रूपमा रहेका छन्। उनले आफ्नो वैयक्तिक प्रतिभाका कारणले नै रामायण लेखे। ‘अध्यात्म रामायण’ अनुवाद भएर पनि यस कृतिलाई भानुभक्तले मौलिक रूपमा प्रस्तुत गरे। भानुभक्तअघिका नेपाली कविले नेपाली भाषासाहित्यलाई यति सहज, सरल र मौलिक रूपबाट प्रस्तुत गर्न सकेका थिएनन्। त्यसैले, भानुभक्तकृत रामायण नेपाली भाषा र साहित्यको पहिलो महाकाव्य हो। मोतीराम भट्टले १९४८ सालमा भानुभक्त आचार्यलाई आदिकवि लेखे, तर उनले लेखेको त्यो ’आदिकवि’ त्यतिसारो चलेन। १९९७ सालमा जुद्धशमशेर राणाले ‘भानुभक्तलाई आदिकवि भने पनि हुन्छ’ भन्ने हुकुम दिएपछि… पुरा पढौ

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संस्थापक नेता पुष्पलालको जन्म वि.सं. १९८१ असार १५ गते रामेछाप जिल्लाको भङ्गेरीमा बुवा भक्तलाल र आमा तुलसीकुमारीको माहिला छोराका रूपमा भएको थियो । पुष्पलालका एक दाजु गङ्गालाल, तीन भाइ गौरीलाल, देवीलाल, विजयलाल श्रेष्ठ एवम् बहिनी पुष्पलता हुन् ।  पिता भक्तलाल २००९ सालको अखिल नेपाल न्यून वैतनिक सरकारी कर्मचारीहरूको हडतालको क्रममा एक्सन कमिटीको अध्यक्ष पनि बन्नुभएको थियो । वि.सं. १९९७ माघ महिनामा आफ्ना दाजु शहीद गंगालाल श्रेष्ठलाई गोली ठोकी मार्नु ठीक एकदिनअघि भद्रगोल जेलमा स-परिवार भेट्न जाँदा गङ्गालालले… पुरा पढौ

पोखरा । जनगायक जीवन शर्माको विशेष प्रस्तुति सहित पोखरामा रक्तिमको जनसास्कृतिक कार्यक्रम हुने भएको छ । १४ औं गणतन्त्र दिवसका अवसरमा जेठ १५ गते आइतबार रक्तिम सांस्कृतिक अभियान केन्द्रिय समितीले पोखरामा जनसास्कृतिक कार्यक्रम गर्ने भएको हो । कार्यक्रम पोखराको बुद्धचोक स्थित यु एण्ड मि रेस्टुरेन्टको सभाहलमा दिनको १ बजे देखि सुरु हुने बताइएको छ। देशमा भएका हरेक राजनैतिक आन्दोलन र परिबर्तनहरुमा रक्तिमले गित , सङ्गीत र साहित्यको माध्यमबाट महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउदै आएको छ । “जनताको बलिदनीपुर्ण संघर्ष बाट प्राप्त गणतन्त्रको… पुरा पढौ

मानविय र जैविक विविधतामा पर्न सक्ने प्रतिकुल असरलाई कम गरी स्वच्छ तथा स्वस्थ वातावरण कायम गर्न फोहोरमैलाको प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्नुपर्दछ। फोहरमैलामा स् घरेलु फोहरमैला, कार्यालय तथा पसलबाट उत्सर्जित फोहोरमैला, औद्योगिक फोहरमैला, रासायमनिक फोहोरमैला, स्वास्थ्य संस्थाको फोहरमैला र हानिकारक फोहरमैला, प्रयोग हनु नसक्ने अवस्थामा रहेका, फालिएका वा सडेगलेका, वातावरणमा ह्रास आउनेगरी निष्काशन गरिएका ठोस, तरल, ग्यास, लेदो, धवुाँ, धुलो, विद्युतिय तथा सूचना प्रविधिका लागि प्रयोग भएका बिग्रिएका वा पुराना सामग्रीहरु लगायतका पदार्थ वा त्यस्तै प्रकारका अन्य वस्तुहरू पर्दछन्। मूलतः फोहोरमैला व्यवस्थापन… पुरा पढौ

कुनै पनि व्यक्ति विरुद्ध जाहेरी दर्ता भएपछि अनुसन्धानको लागि सम्बन्धित अदालतबाट पक्राउ पूर्जी लिने, पक्राऊ परिसकेको अवस्थामा बाटोको म्याद बाहेक चौबीस घण्टा भित्र मुद्धा हेर्ने अधिकारी समक्ष उपस्थित गराउने र अनुसन्धान अधिकारीले मुद्धा हेर्ने अधिकारी समक्ष म्याद थपको निवेदन दिँदा हिरासतमा रहेको व्यक्ति उपर लागेको अभियोग, त्यसको आधार, निजलाई हिरासतमा राखी अनुसन्धान गर्नु पर्ने कारण समेत खोल्नु पर्छ । मुद्धा हेर्ने अधिकारीले सम्बन्धित कागजातहरु हेरी अनुसन्धान सन्तोषजनक भएको वा नभएको बिचार गरी आवश्यक देखिए सम्बन्धित कानून व्यवसायीको बहस समेत सुनी… पुरा पढौ

पोखरा देख्न जति सुन्दर थियो त्यतिनै जीवन निर्वाहको निमित्त अत्यन्त कठिन र कष्टकर थियो । राजा सिद्धिनारायण शाहले उद्योग ब्यवसाय र ब्यबस्थित सहर बसाउन भक्तपुरदेखि ल्याएर बसाएका नेवार समुदायहरुसमेत ब्यापार ब्यबसाय पछि कृषिमै निर्भर थिए । तर पोखराको अधिकांश जमिन ग्रेग्यान, पत्थरिलो, बलौटे भएको तथा भरपर्दो सिंचाईं ब्यबस्था हुन नसकेका कारण कृषिबाट उँभो लाग्नु परै जाओस् प्राण धान्न धौ धौ हुन्थ्यो । पोखरा पश्चिमका किसानहरुले मकै,कोदो, घैय्या आदि बाहेक नगदेबालीको रुपमा काँचो पातको खेती गर्थे । तत्कालीन समयमा चुरोट/सिगार आदिको… पुरा पढौ