विचार

जब श्रावण लाग्छ, अनि हरियो बस्त्र र हरित श्रृङ्गारका बिषयमा कुराहरू बढी चल्न थाल्छन् ! प्रकृति स्वयं हरियालीपूर्ण भएको यो समय प्रकृति मात्रै नभएर मानिसहरू पनि हरियै भएर हिडेको देख्न पाइन्छ, तर यो हरियालीले पुरुषहरू होइन महिलाहरु मात्र सजिएका हुन्छन् ! सामाजिक संजालहरु समेत हरियो रङ्गबाट सुसज्जित फोटोहरुले भरीएका देखि लिएर केही शब्द खेलाउन जान्ने हरु यही हरियो रङ्गका बिषयमा आ(आफ्ना तर्कहरु पस्की रहेका भेटिन्छन् र म आफू पनि केही हदसम्म यही हरीयालीमा मिसिएर केही लेख्दैछु । मलाई सम्झना भएसम्म… पुरा पढौ

भानुभक्तका रचनाहरू नेपाली भाषामा अग्रणी रूपमा रहेका छन्। उनले आफ्नो वैयक्तिक प्रतिभाका कारणले नै रामायण लेखे। ‘अध्यात्म रामायण’ अनुवाद भएर पनि यस कृतिलाई भानुभक्तले मौलिक रूपमा प्रस्तुत गरे। भानुभक्तअघिका नेपाली कविले नेपाली भाषासाहित्यलाई यति सहज, सरल र मौलिक रूपबाट प्रस्तुत गर्न सकेका थिएनन्। त्यसैले, भानुभक्तकृत रामायण नेपाली भाषा र साहित्यको पहिलो महाकाव्य हो। मोतीराम भट्टले १९४८ सालमा भानुभक्त आचार्यलाई आदिकवि लेखे, तर उनले लेखेको त्यो ’आदिकवि’ त्यतिसारो चलेन। १९९७ सालमा जुद्धशमशेर राणाले ‘भानुभक्तलाई आदिकवि भने पनि हुन्छ’ भन्ने हुकुम दिएपछि… पुरा पढौ

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संस्थापक नेता पुष्पलालको जन्म वि.सं. १९८१ असार १५ गते रामेछाप जिल्लाको भङ्गेरीमा बुवा भक्तलाल र आमा तुलसीकुमारीको माहिला छोराका रूपमा भएको थियो । पुष्पलालका एक दाजु गङ्गालाल, तीन भाइ गौरीलाल, देवीलाल, विजयलाल श्रेष्ठ एवम् बहिनी पुष्पलता हुन् ।  पिता भक्तलाल २००९ सालको अखिल नेपाल न्यून वैतनिक सरकारी कर्मचारीहरूको हडतालको क्रममा एक्सन कमिटीको अध्यक्ष पनि बन्नुभएको थियो । वि.सं. १९९७ माघ महिनामा आफ्ना दाजु शहीद गंगालाल श्रेष्ठलाई गोली ठोकी मार्नु ठीक एकदिनअघि भद्रगोल जेलमा स-परिवार भेट्न जाँदा गङ्गालालले… पुरा पढौ

पोखरा । जनगायक जीवन शर्माको विशेष प्रस्तुति सहित पोखरामा रक्तिमको जनसास्कृतिक कार्यक्रम हुने भएको छ । १४ औं गणतन्त्र दिवसका अवसरमा जेठ १५ गते आइतबार रक्तिम सांस्कृतिक अभियान केन्द्रिय समितीले पोखरामा जनसास्कृतिक कार्यक्रम गर्ने भएको हो । कार्यक्रम पोखराको बुद्धचोक स्थित यु एण्ड मि रेस्टुरेन्टको सभाहलमा दिनको १ बजे देखि सुरु हुने बताइएको छ। देशमा भएका हरेक राजनैतिक आन्दोलन र परिबर्तनहरुमा रक्तिमले गित , सङ्गीत र साहित्यको माध्यमबाट महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउदै आएको छ । “जनताको बलिदनीपुर्ण संघर्ष बाट प्राप्त गणतन्त्रको… पुरा पढौ

मानविय र जैविक विविधतामा पर्न सक्ने प्रतिकुल असरलाई कम गरी स्वच्छ तथा स्वस्थ वातावरण कायम गर्न फोहोरमैलाको प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्नुपर्दछ। फोहरमैलामा स् घरेलु फोहरमैला, कार्यालय तथा पसलबाट उत्सर्जित फोहोरमैला, औद्योगिक फोहरमैला, रासायमनिक फोहोरमैला, स्वास्थ्य संस्थाको फोहरमैला र हानिकारक फोहरमैला, प्रयोग हनु नसक्ने अवस्थामा रहेका, फालिएका वा सडेगलेका, वातावरणमा ह्रास आउनेगरी निष्काशन गरिएका ठोस, तरल, ग्यास, लेदो, धवुाँ, धुलो, विद्युतिय तथा सूचना प्रविधिका लागि प्रयोग भएका बिग्रिएका वा पुराना सामग्रीहरु लगायतका पदार्थ वा त्यस्तै प्रकारका अन्य वस्तुहरू पर्दछन्। मूलतः फोहोरमैला व्यवस्थापन… पुरा पढौ

कुनै पनि व्यक्ति विरुद्ध जाहेरी दर्ता भएपछि अनुसन्धानको लागि सम्बन्धित अदालतबाट पक्राउ पूर्जी लिने, पक्राऊ परिसकेको अवस्थामा बाटोको म्याद बाहेक चौबीस घण्टा भित्र मुद्धा हेर्ने अधिकारी समक्ष उपस्थित गराउने र अनुसन्धान अधिकारीले मुद्धा हेर्ने अधिकारी समक्ष म्याद थपको निवेदन दिँदा हिरासतमा रहेको व्यक्ति उपर लागेको अभियोग, त्यसको आधार, निजलाई हिरासतमा राखी अनुसन्धान गर्नु पर्ने कारण समेत खोल्नु पर्छ । मुद्धा हेर्ने अधिकारीले सम्बन्धित कागजातहरु हेरी अनुसन्धान सन्तोषजनक भएको वा नभएको बिचार गरी आवश्यक देखिए सम्बन्धित कानून व्यवसायीको बहस समेत सुनी… पुरा पढौ

पोखरा देख्न जति सुन्दर थियो त्यतिनै जीवन निर्वाहको निमित्त अत्यन्त कठिन र कष्टकर थियो । राजा सिद्धिनारायण शाहले उद्योग ब्यवसाय र ब्यबस्थित सहर बसाउन भक्तपुरदेखि ल्याएर बसाएका नेवार समुदायहरुसमेत ब्यापार ब्यबसाय पछि कृषिमै निर्भर थिए । तर पोखराको अधिकांश जमिन ग्रेग्यान, पत्थरिलो, बलौटे भएको तथा भरपर्दो सिंचाईं ब्यबस्था हुन नसकेका कारण कृषिबाट उँभो लाग्नु परै जाओस् प्राण धान्न धौ धौ हुन्थ्यो । पोखरा पश्चिमका किसानहरुले मकै,कोदो, घैय्या आदि बाहेक नगदेबालीको रुपमा काँचो पातको खेती गर्थे । तत्कालीन समयमा चुरोट/सिगार आदिको… पुरा पढौ

साँच्चै जताततै प्राकाश सपुतको 'पीर' गितको चर्चा चलिरहेको बेला म पनि यसबाट अछुतो रहन सकिनँ । र गीतको भिडियोसहित शब्द शब्द केलाउन मन लाग्यो । बास्तबमा गीतले तत्कालीन माओवादी जनयुद्धको चित्रण गर्दै ,युद्ध पश्चात् सङ्गै युद्धमा होमिएकाहरु आज किन फरक फरक परिवेशमा छन् ? कोही आज ल्याण्डक्रुजर र पजेरोमा सवर गर्दै छन् भने कोही युद्धमा छोराछोरी गुमाएका, अङ्गभङ्ग भएका, गोलीसमेत लागेकाहरु पनि सम्वन्धित पक्षले उचित ध्यान नपुर्याउँदा कष्टकर जिवन जिउन बाध्य छन भन्ने कुरा उजागर गरेको पाँए मैले । गितले… पुरा पढौ

२४ फागुन, पोखरा । उसो त शिक्षा क्षेत्र समाज परिवर्तनको आधार स्तम्भ हो भने समाज परिवर्तनको संवाहक शिक्षक । तर समाज परिवर्तनको त के कुरा एउटा शिक्षक नियुक्तिमा पनि नियुक्ति गर्ने तहमा आसिन शैक्षिक क्षेत्रका दिग्गजहरु भने विद्यालय शिक्षा परिवर्तन र सुधारमा मानिसको शिक्षण कला, विषयगत ज्ञान र शैक्षिक योग्यता चाहिन्छ भन्ने हेक्का नराखी महिला र पुरुषको लैङ्गिक विभेदको चस्मा लगाएर हेर्ने गरेको कास्कीका महिला शिक्षकको गुनासो रहेको छ । रमा चालिसे पोखराको एक चर्चित निजी विद्यालयमा विगत १२ वर्षदेखि… पुरा पढौ

संयुक्त राष्ट्र सङ्घ बाट अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसको लागि “Gender Equality Today for Sustainable Tomorrow” नारा दिइएको छ जसको दिर्घकालिन भविस्यको लागी आजको लैङ्गिक समानता लाई मुल मुद्दा बनाइएको छ । त्यसैगरी रणनैतिक नाराको रुपमा "Break the Bias" राखेको छ । यसले के भनेको छ भने विश्व विविधताले भरिएको छ र त्यो विविधता भित्र समानाता र समवेसिता हुनुपर्छ, त्यहाँ विविधतालाई उच्च मुल्यांकनका साथ मनाईनु पर्छ भन्ने आसय बोकिएको छ । International Women’s Day (IWD) अर्थात अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउदै गर्दा यसको इतिहास र त्यसको संस्थापकहरुलाई सम्झिनुपर्ने… पुरा पढौ