विचार

साँच्चै जताततै प्राकाश सपुतको 'पीर' गितको चर्चा चलिरहेको बेला म पनि यसबाट अछुतो रहन सकिनँ । र गीतको भिडियोसहित शब्द शब्द केलाउन मन लाग्यो । बास्तबमा गीतले तत्कालीन माओवादी जनयुद्धको चित्रण गर्दै ,युद्ध पश्चात् सङ्गै युद्धमा होमिएकाहरु आज किन फरक फरक परिवेशमा छन् ? कोही आज ल्याण्डक्रुजर र पजेरोमा सवर गर्दै छन् भने कोही युद्धमा छोराछोरी गुमाएका, अङ्गभङ्ग भएका, गोलीसमेत लागेकाहरु पनि सम्वन्धित पक्षले उचित ध्यान नपुर्याउँदा कष्टकर जिवन जिउन बाध्य छन भन्ने कुरा उजागर गरेको पाँए मैले । गितले… पुरा पढौ

२४ फागुन, पोखरा । उसो त शिक्षा क्षेत्र समाज परिवर्तनको आधार स्तम्भ हो भने समाज परिवर्तनको संवाहक शिक्षक । तर समाज परिवर्तनको त के कुरा एउटा शिक्षक नियुक्तिमा पनि नियुक्ति गर्ने तहमा आसिन शैक्षिक क्षेत्रका दिग्गजहरु भने विद्यालय शिक्षा परिवर्तन र सुधारमा मानिसको शिक्षण कला, विषयगत ज्ञान र शैक्षिक योग्यता चाहिन्छ भन्ने हेक्का नराखी महिला र पुरुषको लैङ्गिक विभेदको चस्मा लगाएर हेर्ने गरेको कास्कीका महिला शिक्षकको गुनासो रहेको छ । रमा चालिसे पोखराको एक चर्चित निजी विद्यालयमा विगत १२ वर्षदेखि… पुरा पढौ

संयुक्त राष्ट्र सङ्घ बाट अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसको लागि “Gender Equality Today for Sustainable Tomorrow” नारा दिइएको छ जसको दिर्घकालिन भविस्यको लागी आजको लैङ्गिक समानता लाई मुल मुद्दा बनाइएको छ । त्यसैगरी रणनैतिक नाराको रुपमा "Break the Bias" राखेको छ । यसले के भनेको छ भने विश्व विविधताले भरिएको छ र त्यो विविधता भित्र समानाता र समवेसिता हुनुपर्छ, त्यहाँ विविधतालाई उच्च मुल्यांकनका साथ मनाईनु पर्छ भन्ने आसय बोकिएको छ । International Women’s Day (IWD) अर्थात अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउदै गर्दा यसको इतिहास र त्यसको संस्थापकहरुलाई सम्झिनुपर्ने… पुरा पढौ

सरिता क्षेत्री 'नाम परिवर्तन' । उनी ३६ वर्षीया दुई बच्चाकी आमा र गृहिणी हुन् । उनको श्रीमान् शिक्षक हुन् । २१ वर्षमा विवाह गरी २८ वर्षमै २ सन्तानका आमा बनेकी उनलाई विवाहको एक वर्षमै आमा बन्न मन थिएन । भन्छिन् : मागी विवाह भएको थियो यौनको बारेमा श्रीमान्सँग सहज बहस गर्न सकिनँ । उहाँको उमेर २८ थियो उहाँलाई बच्चा नजन्माउनु पर्ने कुनै कारण थिएन । म भने भर्खर व्याचलर सकेर बसेकी, आत्मनिर्भर पनि नभएकीले बच्चा नजन्माउने मनस्थितिमा थिएँ । तर… पुरा पढौ

काठमाडौ । संसदीय सुनुवाइ समितिले राजदूत नियुक्तिका लागि सिफारिसमा समावेशी र समानुपातिक सिद्धान्तलाई आत्मसात् गर्ने सन्दर्भमा भइरहेका प्रगतिबारे प्रधानमन्त्रीलाई आमन्त्रण गरी छलफल गर्ने भएको छ । समितिको आजको बैठकले संविधानको मर्म र भावनाअनुसार विभिन्न नियुक्तिमा समावेशी र समानुपातिक आधारलाई किन आत्मसात् हुन सकिरहेको छैन भनी प्रधानमन्त्रीलाई उपयुक्त मितिमा आमन्त्रण गरी जानकारी माग गर्ने निर्णय भएको समितिका सभापति लक्ष्मणलाल कर्णले जानकारी दिए । समितिले बैठकबाट निर्देशन मात्र दिने होइन, त्यसका लागि नीतिगत पूर्वाधार निर्माणबारे के गर्न सकिन्छ भन्ने बारेमा बैठकमा छलफल… पुरा पढौ

सुन्दर नगरी पोखराको पहाडी क्षेत्रमा एउटा परम्परागत शैलीको घर छ । उक्त घरको एउटा सानो कोठामा जब म ब्युझन्छु म सन्ध्याको आभा महसुस गर्दछु । सन्ध्याको अर्थ दिन र रातबिचको प्रहर हो । यदि कसैले जनयुद्दका दिनहरुलाई स्मरण गर्नुहुन्छ भने त्यो शान्ती र युद्दबिचको अर्थको रुपमा लिन सकिन्छ । जिवन र मृत्युबिचको अर्थ पनि हो महान् जनयुद्द । अझ अर्को अर्थ अन्धकार र उज्यालोबिचको अवस्था पनि हो गौरबशाली जनयुद्द । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओबादी केन्द्र) ले हालसालै आफ्नो राष्ट्रिय महाधिबेशन… पुरा पढौ

उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन ‘पासाङ’ले अनपेक्षित वर्षाका कारण देशका विभिन्न भागमा आएको बाढीपहिरो प्रभावितको सहयोग गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ । उपराष्ट्रपति पुनले आज जारी गर्नुभएको वक्तव्यमा बाढीपहिराका कारण जीवन गुमाएका परिवारलाई उचित सहायता, घरबारविहीनका लागि घर निर्माणमा सहयोग गर्न भनिएको छ । वक्तव्यमा भनिएको छ, “म बाढीपहिराका कारण जीवन गुमाउनुभएका परिवारका लागि उचित सहायताको व्यवस्था गर्न, अभिभावक गुमाएका बालबालिकाको शिक्षा लगायतको जिम्मेवारी लिन, घरविहीन भएकाहरुको घर निर्माणमा सहयोग गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छु ।” देशभर बाढीपहिरामा परी बेपत्ता हुनुभएकाको अवस्थाका… पुरा पढौ

माओत्सेतुङ भन्नुहुन्छ , ‘वास्तवमा पृथ्वी शेष नागको टाउकोमा अडिएको हैन,पृथ्वी त संसारका नव जवान युवाहरूको काधमा अडिएको छ,युवाहरू बिहानको झूल्के घाम जस्तै हुन् ,जसरी बिहानको उदाउँदो झूल्के घामले दिउँसोको सङ्केत गर्दछ त्यसरी नै आलोचनात्मक चेतलेयुक्त युवाहरूको भूमिकाले कुनैपनि मुलुकको सुदूर भविष्य निर्धारण गर्दछ।’यसकारण युवाहरूमा कुनै पनि घट्नालाई हेर्ने आलोचनात्मक चेत हुनु पर्दछ,घट्नालाई विश्लेषण गर्न सक्ने द्वन्द्वात्मक भौतिकबादी दृष्टिकोण हुनु पर्दछ। हामी युवाहरुले चेतना र पदार्थको अन्तरसम्बन्ध बुझ्नु जरुरी छ। किनकि ,पदार्थले चेतनाको निर्धारण गर्दछ अर्थात हरेक कुराको बिकासमा पदार्थ वा… पुरा पढौ

कोरोना महामारीको रुपमा फैलिएको पनि साढे एक वर्ष पुगि सक्यो। कोरोना भाइरस चीनमा पहिलो पटक ३१ डिसेम्बर, २०१९ मा देखिएता पनि यसको उत्पत्ति कसरी भयो भन्ने कुरामा अझै स्पष्टता छैन। नेपालमा भने जनवरी १३,सन् २०२० गतेका दिन पहिलो कोरोना संक्रमण देखिएको थियो जुन अहिलेसम्म ७१०,५०९ संक्रमित भइ सकेका छन् भने १० हजार बढि कोरोना संक्रमितको मृत्यु भैसकेको छ। कोरोनाको खोप पाउनेको संख्या ६३,७२,३५८ रहेको छ। ५० वर्ष भन्दा कम उमेर समुहका जनताले अझै पनि खोप पाउनै बाकी नै छ।कोरोना संक्रमण… पुरा पढौ

बि.सं. १९८४ असार २७ गते बुवा शङ्करलाल र आमा रम्भाको छोरीको रूपमा काठमाडौको असन त्यौडमा सहाना प्रधानको जन्म भएको थियो। वहाँको भाइ ८ महिनाको हुँदै आमा रम्भाको निधन भएकोले सानै उमेरमा वहाँ मातृवात्सल्यताबाट बिमुख हुनुभो।क्रूर निरङ्कुश,जहानिया,फासिस्ट एकतन्त्रीय राणाशासनको अन्धकारभित्र पनि बि.सं.२००४ सालमै महिला शिक्षाको माग गर्दै जुलुस निकाल्ने, आमरण अनशन बस्ने र पक्राउ खाने साहसी महिलाहरु सहाना,कनकलता,स्नेहलता र वहाँकी दिदी साधनामा पनि एउटा अग्रणी,वहाँहरुको पनि नेता हुनुहुन्थ्यो सहाना प्रधान । त्यो जगबाट उठेर सहाना नेपालको बाम–लोकतान्त्रिक आन्दोनलनकै एक सशक्त नेताको… पुरा पढौ